کاربر مهمان خوش آمدید صفحه اصلی | جستجو | مباحث فعال | ورود

آیا قبل از حضرت آدم آدم هایی روی زمین می زیسته اند تنظیمات
آموزشیار تفسیر ترتیبی (2)
ارسال شده: 27 مهر 1392   ساعت: 1:13:47 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: آموزشیار

تاریخ عضویت: 9/9/1388
ارسال ها: 44
دوستان عزیز تفسیر ترتیبی2

لطفا نظرات خود را با ارائه سندهای علمی در این بخش قرار دهند.

همواره از حضور علمی و پر نشاطتان متشکرم.
حسین رضایی
ارسال شده: 27 مهر 1392   ساعت: 11:19:11 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 210
بسم الله الرحمن الرحيم



آیا قبل از حضرت آدم آدم هایی بر روی زمین می زیسته اند؟

مرحوم علامه طباطبایی (ره) در زیر آیه اول سوره نساء می فرماید: مراد از «نفس واحده» آدم و مراد از «زوجها» حوا می باشد که پدر و مادر نسل انسانند و ما نیز از نسل آن هستیم و از آیه شریفه روشن می شود که نسل موجود از انسان تنها به آدم و همسرش منتهی می شود و جز این دو نفر هیچکس دیگری در انتشار این نسل دخالت نداشته است .
عمر انسان کنونی در این بحث به محاسبه ای ساده می پردازیم تا بدانیم بنا بر شواهد تاریخی و اسلامی از عمر انسان کنونی که از سلاله آدم است چه مدت می گذرد بنا بر برخی شواهد طوفان نوح در حدود 3200 سال پیش از میلاد مسیح به وقوع پیوسته و آن طوفان در سن 950 سالگی حضرت نوح اتقاق افتاده و بنا بر نقل بحار الانوار بین نوح و آدم 1500 سال فاصله بوده است و حضرت آدم 936 سال عمر کرده است با محاسبه ارقام فوق خلقت آدم (ع ) می توان تخمین زد که خلقت آدم در کمتر از 9 هزار سال پیش اتقاق افتاده است یعنی آدم ابوالبشر در عصر جدید که از هزاره هشتم قبل از میلاد شروع می شود خلق شده و بر روی زمین زندگی کرده است. از نوع قربانی هابیل و قابیل که شتری سرخ روی یا گوسفندی بوده و همچنین گندم زرد رنگ می توان حدس زد که در آن زمان اهلی کردن حیوانات و همچنین کشاورزی رواج داشته است و این نیز از مهمتری شواهدی است که بر خلقت آدم در عصر حجر صحه می گذارد زیرا که مشخصه عصر حجر جدید اهلی کردن حیوانات وحشی و رواج کشاورزی است از اینجا فهمیده می شود که از عمر حضرت آدم چندین هزار سال بیشتر نگذشته است. اما کشفیات و آثاری که از انسان ماقبل از تاریخ به دست آمده و یا تحقیق زمین شناسان که عمر نوع بشر را بیش از میلیونها سال دانسته اند و برای این گفتار خود از سنگواره های و اسکلتهای سنگ شده و انسانهای قدیم دلایلی آورده اند که بیش از پانصد هزار سال است. این امکان وجود دارد که قبل از آدم ابوالبشر موجوداتی در زمین زندگی کرده و سپس منقرض شده اند و این پیدایش و انقراضشان تکرار شد و تا پس از چند دوره نوبت به نسل حاضر رسیده باشد. لذا برخی این مطلب را دلیلی دانسته اند که ملائکه از فساد و خونریزی های موجودات قبلی مطلع بودند.
در برخی روایات وارده از امامان معصوم علیهم السلام نیز برمی آید که سابقه ادوار بسیاری از بشر را قبل از دوره حاضر اثبات می کند در کتاب توحید از امام صادق علیه السلام روایتی نقل شده است: «شاید شما گمان می کنید که خدای عز و جل غیر از شما هیچ بشر دیگری نیافریده است نه چنین نیست بلکه قبل از شما هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آنها هستید».( توحید ج 2 ص 277)
همچنین مرحوم صدوق در کتاب خصال در حدیثی از امام باقر علیه السلام روایت کرده است که : خدای عزو جل از روزی که زمین را آفرید هفت عالم را در آن خلق سپس منقرض کرد و هیچیک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده است و خدای متعال همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید ( خاک ) و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد وبرای هر یک عالمی را بعد ازعالم دیگر پدید آورد تا در اخر آدم ابوالبشر را آفرید و ذریه اش را از او منشعب ساخت.(الخصال ج 2 ص 652)
روایت دیگری که اساسی و مهم است وبه سوال اصلی پاسخ تعیین کننده و مشخصی می دهد اینست که از امام باقر علیه السلام از پدرانش منقول است که حضرت علی علیه السلام فرمود : خداوند تبارک و تعا لی پس از آن که هفت هزار سال از زندگی همزمان جن و نسناس به روی زمین گذشت بود اراده کرد تا مخلوقی را با دست خویش بیافریند که در شان او باشد لذا آدم را خلق کرد و پرده از طبقات آسمان برداشت و به ملائکه گفت بر اهل زمین از جمله جن و نسناس نظر بیفکنید ، پس هنگامی که ملا ئکه معصیت و فساد وخونریزی روی زمین را مشاهده کردند بر آنها گران آمد و بر اهل زمین تاسف خوردند پس گفتند : خداوندا تو بزرگ، توانا، جبار،قاهر و عظیم الشانی این خلق ضعیف و ذلیل تو که در ید قدرت تو هستند و با روزی تو زندگی می کنند و از نعمت سلامتی که تو به آنها داده ای بهرمند ند و در عین حال چنین گناهانی را مرتکب می شوند و تو بر آنها خشم و انتقام نمی گیری و این مساله بر ما گران است و مایه تعجب ماست ، پس هنگامی که خداوند این اظهارات را شنید گفت : من اراده کرده ام که خلیفه ای در روی زمین قرار دهم تا در روی زمین حجتی از جانب من بر خلقم باشد پس ملائکه گفتند شایسته است آن خلیفه را از ما قرار دهی زیرا ما فساد نمی کنیم و دائماً تو را تقدیس و سپاس می گوییم . پس خداوند جل و علا گفت : آنچه را من می دانم شما نمی دانید . من اراده کرده ام که خلقی را با دست خویش بیافرینم و از فرزندان او انبیاء و مرسلین و بندگان صالح و پیشوایان هدایت گر را قراردهم و آنان را بعنوان جانشینان خلقم بر روی زمین قرار دهم تا آنان را از معصیت من باز دارند و از عذاب من بیم دهند و به اطاعت از من هدایت کنند و به سوی من بیاورند من نسناس را از روی زمین بر می افکنم و زمین را ازو وجودشان پاک می گردانم و جن‏های عاصی را دور می افکنم و در مکانها دور دست آسمانها و زمین اسکان میدهم پس از مجاورت خلق من قرار نمی گیرند و بین جن وخلقم پرده ای قرار می دهم بدین ترتیب نسل خلق شده جن را نمی بینند و با آنها نشت و برخاست نمی کنند و با آنان معاشرت و اختلاط نمی کنند پس هر گاه هر یک از نسل خلقم هر چند که آنها را برگزیده ام از فرمان من سر پیچی کنند آنان را در جایگاه گنهکاران اسکان می دهم و در جاهایی که آنان را وارد می کنم اینان را نیز وارد می کنم و با کی ندارم پس ملائکه گفتند : پروردگارا هر آنچه تو میخواهی انجام بده که ما به جز آنچه تو به ما آموخته ای از پیش خود چیزی نمی دانیم و تو دانای حکیمی.
لازم به ذکر است در برخی منابع و دائره المعارف ها در باره ویژگیهای نسناس و انسانهای ماقبل حضرت آدم مانند انسان نئاندرتال و کرمانیون مطالبی گفته شده است که به دلیل حدسی بودن از نقل آن خود داری می کنیم. ( ر.ک: دارئره المعارف عبدالحسین سعیدیان ج 2 ح 1401).

نتیجه گیری :
از آنچه بيان شد مي توان نتيجه گرفت كه يقيناً قبل از خلقت حضرت آدم و حوا كه انسانهاي كنوني همگي از نسل ايشان هستند جنيان و موجوداتي ديگري بر روي كره زمين زندگي مي كردند اما در خصوص ويژگي هاي آن موجودات و شباهت ها و تفاوتهاي ايشان با انسان كنوني نظرات متفاوت مي باشد.
مرضیه جیرانی شراهی
ارسال شده: 27 مهر 1392   ساعت: 12:56:08 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 670
بسم الله الرحمن الرحیم
با سلام و احترام


يكي از مسائلي كه در بحث خلقت انسان داراي اهميت است اين است كه آيا آدم ابوالبشر است يا ابوالانسان به عبارت ديگر آيا حضرت آدم (ع) اولين بشر يا اولين انسان است ،آيا قبل از حضرت آدم انسان هاي ديگري بوده اند. اگر قبل از حضرت آدم (ع) انسان هاي ديگري نبوده باشند حضرت آدم اولين آنها روي زمين بوده است ولي اگر قبل از ايشان آدم هاي ديگري روي كره زمين زندگي كرده باشند، آيا حضرت آدم از نسل آنهاست.

به طور كلي مي توان گفت در مورد اين مسئله كه آيا پيش از حضرت آدم (ع) انسان هاي ديگري هم وجود داشته اند يا نه، چهار نظريه قابل طرح است؛

۱ـ پيش از حضرت آدم (ع)، هيچ موجودي از آدم يا شبه آدم وجود نداشته و حضرت آدم يك دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
۲ـ پيش از حضرت آدم (ع) موجوداتي شبه آدم، جن يا چيزي شبيه آن بوده اند و سپس يا از بين رفته اند و يا هنوز هم وجود دارند.
۳ـ پيش از حضرت آدم، انسان وجود داشته ولي تكامل نايافته بود و به هر دليل از ميان رفته و منقرض شده است و آنگاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم هاي گذشته به طور كامل و مستقل آفريده شده است. علامه طباطبايي و برخي ديگر چنين نظري دارند.آيت الله جوادي آملي نيز همين نظر را دارند. ايشان در تفسير تسنيم مي نويسند: «انسان هاي فراواني قبل از آدم (ع) به دنيا آمده و منقرض شده اند ولي آدم از نسل هيچ كدام از آنان نبوده است.(عبدالله جوادي آملي، تسنيم، ج،۳ ص 512)
۴ـ پيش از حضرت آدم (ع) ، انسان وجود داشته و تكامل نايافته بوده، اما از ميان نرفتند، بلكه در بستر تكامل خود به مرحله انسانيت رسيده و حضرت آدم(ع)، نخستين انسان و نخستين پيامبر از نسل همان آدم ها بوده و يكباره خلق نشده است.

معتقدان به «ثبوت انواع» نظريه سوم را قبول دارند. براساس اعتقاد به ثبوت انواع و خلقت آني و دفعي آدم، آدم ابوالبشر است يعني نخستين فرد خلق شده از نوع انسان است. اما كساني كه نظريه تكامل را قبول دارند بر نظريه چهارم صحه گذاشته اند. براساس اعتقاد به تكامل تدريجي موجودات و تحول انواع از جمله انسان، آدم، نخستين انسان شده است، نه اولين مخلوق از نوع آدميان.

علامه طباطبايي(ره) و آيت الله جوادي آملي با توجه به نظريه ثبوت انواع خلقت آدم(ع) را مستقل دانسته و به انقراض نسل آدم هاي قبل از حضرت آدم(ع) صحه گذاشته اند و بدين جهت است كه علامه طباطبايي(ره) آدم(ع) را ابوالبشر» خطاب مي كند.

لازم به ذكر است بيان شود بنابرنظريه چهارم به دليل اين كه حضرت آدم (ع) نخستين فرد خلق شده از نوع آدم نيست لذا نمي توان او را «ابوالبشر» لقب داد بلكه حضرت آدم(ع) به طور سمبليك مظهر نخستين انسان شده است كه در طول گذار طولاني دچار تحول كيفي و انقلاب دروني شده و آغازگر ظهور آدميان آگاه و بيدار و مسئول و بنيانگذار تكامل اجتماعي انساني است. بنابراين طرفداران نظريه چهارم آدم(ع) را «ابوالانسان» ناميده اند.
اما آيه شريفه ۳۰ از سوره مباركه بقره مي گويد: «و چون پروردگارت بر فرشتگان گفت: من مي خواهم در زمين جانشيني قرار دهم، فرشتگان گفتند آيا مي خواهي در روي زمين موجودي قرار دهي كه فساد كند و خون ها بريزد با اين كه ما تو را به پاكي مي ستائيم و تقديس مي گوييم، خداوند فرمود: من چيزهايي مي دانم كه شما نمي دانيد.»

مرحوم علامه طباطبايي با اشاره به اين آيه شريفه مي گويد كه قبل از دوره كنوني، دوره هاي ديگري بر نوع بشر گذشته است كه ملائكه از خونريزي آنان اطلاعاتي داشتند. چنانچه در كتاب خصال شيخ صدوق نيز به نقل از امام محمد باقر عليه السلام آمده است كه خداوند عز وجل از آن روز كه زمين را آفريد، هفت عالم در آن پديد آورده است و بشرهاي اين عوالم از فرزندان حضرت آدم عليه السلام نبوده اند و خداوند آنها را يكي پس از ديگري با جهان مربوط به خودشان در زمين منزل داد، سپس آدم (عليه السلام) ابوالبشر را آفريد و انسان را از او پديد آورد.( خصال ، ج2، ص 652 )

يقينا خداوند هر موجودي را كه خلق نمود بي راهنما رها ننمود بلكه براي آنان نيز امام و هدايت كننده فرستاد. خداوند براي آنان با توجه به سطح فهم و درك شان ، هدايت كننده اي فرو فرستاد اما ما از آنان بي اطلاع هستيم ، و همين قدر كه از آيات و روايات بدست مي آوريم مي توانيم بگوييم قبل از حضرت آدم (ع) ، انسانهاي مي زيسته اند و از آنجا كه آنان به هدايت كننده نياز داشتند مي توان حكم كرد كه آنان نيز امامي داشته اند اما بيش از نمي دانيم.


http://porseman.org
نجمه ساجدی فر
ارسال شده: 28 مهر 1392   ساعت: 3:41:32 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 235
دیدگاه های مربوط به خلقت آدم :

1. پیش از حضرت آدم، هیچ موجودی از آدم یا شبیه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یک دفعه و به طور مستقل خلق شده است.

2. پیش از حضرت آدم موجوداتی شبیه آدم و جن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.

3. پیش از حضرت آدم، آدم وجود داشته ولی تکامل نایافته بود و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده اند و آنگاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم های گذشته به طور کامل مستقل آفریده شده اند.

برخی از دانشمندان مرکز اصلی پیدایش انسان را افریقا می دانند که 20 میلیون سال پیش بوجود آمده اند و چون از لحاظ گلبول های خون شبیه به میمون هستند عده ای انسان را از نسل میمون می دانند. انسان پکن : در حدود 400 تا 500 هزار سال پیش در ناحیه پکن زندگی می کرده اند . تا حد زیادی به حیوان شباهت داشته است . دارای زانوی خمیده و سری کوچک بوده است .نخستین اثر این نوع در سال 1899 در چین یک دندان بود و در سال 1920 اندسن استخوان هایی از آن را پیدا کرد . انسان نئاندرتال :در حدود 140 هزار سال پیش بوجود آمده و در حدود 70 هزار سال می زیسته است . انسان های کرمانیون : این نوع انسان از ابزار های پیشرفته مانند ابزار های سنگی استفاده می کرده است. دانشمندان به واسطه تحقیقات علمی خود به این نتایج رسیده اند. علاوه بر روش تجربی که به نتایجی در این باره دست پیدا کرده است، ما روایاتی داریم که به خلقت آدم پیش از آدم ابوالبشر اشاره می کند .
آیات و روایات در باب آدم پیش از آدم ابوالبشر:

حضرت علی ( علیه السلام ) در نهج البلاغه باب آفرنش می فرمایند: خلقت را آغاز کرد، موجودات را بیافرید، بدون نیاز به فکر و اندیشه ای ... برای پدید آمدن موجودات وقت مناسبی را قرار داد و موجودات گوناگون را هماهنگ کرد و در هر کدام غریزه خاصّ خودش را قرار داد و غرایز را همراه آنان گردانید. (نهج البلاغه دشتی/ خطبه 1) در ادامه حضرت به خلقت حضرت آدم نیز اشاره می فرمایند و چگونگی خلقت و فریب خوردن او از شیطان را نیز بازگو می کنند امّا در اینکه آدم علیه السلام اولین موجود ، آدم ، بشر و یا انسان بر روی زمین باشد سخنی به میان نمی آورند . از این سخنان حضرت امیر ( علیه السلام ) نباید تصور شود که قبل از حضرت آدم انسان دیگری نبوده است بلکه در اینجا سخن از آدم ابوالبشر است که نسل فعلی از آن است . در كتاب «ناسخ التواریخ» نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی.
خداوند متعال دائم الفیض است و هیچ وقت منع فیض نکرده است و فیض خدا همیشه جاری بوده است زیرا خداوند اول ندارد بلکه او همیشه بوده است و در نتیجه فیض خدا هم همیشه بوده است منتها هر زمانی فیض خدا به ایجاد یک نسلی بوده است و این نسلی که ما داریم مطابق فرمایش حضرت علی ( علیه السلام ) منتهی می شود به آدمی که از خاک و آب خلق شده است

در روایات داریم که خداوند زیاد آدم خلق کرده است. در تفسیر صافی در سوره ق در ذیل آیه شریفه ( بل هم فی لبس من خلق جدید ؛ یعنی مردم در اشتباهند از خلق جدید ) از توحید صدوق روایتی را از امام باقر ( علیه السلام ) نقل می کند که می فرمایند: گویا تو گمان می کنی که خداوند فقط این عالم را آفرید و بس و همچنین گمان می کنی که خداوند بشری غیر از شما نیافریده است؟ آری به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید و تو در آخر این عالم ها و آدم ها هستی . نمی گوید شما آدم آخر هستید بلکه می فرماید جزء آدم های آخر هستید. برخی از اندیشمندان اسلامی بر اساس این روایات معتقدند که «آدم(علیه السلام)» نخستین انسانی نبوده که گام بر روی کره خاکی نهاده است، بلکه قبل از او انسان های دیگری بوده اند که به دلایل نامعلومی نسلشان منقرض گشته است.

قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند.

هر چند آیات و روایات تأكید دارند كه انسان امروزی بدون شک از نسل حضرت آدم (علیه السلام) هستند، امّا بنابر برخی از روایات، خداوند قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند. بر اساس آیات قرآن و روایات بی‏شمار، خلقت آدم و حوا(اولیّن انسان‏ها) به طور مستقل بوده و تكامل یافته «نسناس» نبوده است و نسناس به طور مسلّم قبل از حضور آدم و حوّا، بر روی زمین از بین رفته بوده ‏اند. در كتاب‌ شریف‌ بحار الانوار احادیثی‌ وجود دارد مبنی‌ بر این‌ كه‌ قبل‌ از حضرت‌ آدم‌ عوالم دیگری‌ وجود داشته‌ است‌ كه‌ در آن‌، آدم‌های‌ بسیاری‌ زندگی‌ می‌كردند و خدای‌ سبحان‌ را تسبیح‌ می‌گفتند.
نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی

مرحوم صدوق (در كتاب خصال، ج 2، ص 652، ح 54 ) از امام باقر(علیه السلام) روایت كرده كه فرمود: خدای عزوجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه‏اش را از او منشعب ساخت.


دلیل فلسفی بر تصدیق این موضوع:

خداوند متعال دائم الفیض است و هیچ وقت منع فیض نکرده است و فیض خدا همیشه جاری بوده است زیرا خداوند اول ندارد بلکه او همیشه بوده است و در نتیجه فیض خدا هم همیشه بوده است منتها هر زمانی فیض خدا به ایجاد یک نسلی بوده است و این نسلی که ما داریم مطابق فرمایش حضرت علی ( علیه السلام ) منتهی می شود به آدمی که از خاک و آب خلق شده است.
ملیحه واحدی
ارسال شده: 1 آبان 1392   ساعت: 10:52:01 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو

تاریخ عضویت: 28/8/1389
ارسال ها: 292


آیا قبل از حضرت آدم ع انسانی روی زمین می زیسته است ؟
در مورد پيشينه زندگی انسان علامه طباطبايى در ذيل آيه اول سوره نساء22 مى فرمايد: مراد از «نفس واحده»، آدم و مراد از «زوجها»، حوا مى باشد كه پدر و مادر نسل انسانند و ما نيز از نسل آنها هستيم و از آيه شريفه روشن مى شود كه نسل موجود از انسان، تنها به آدم و همسرش منتهى مى شود و جز اين دو نفر، هيچ كس ديگرى در انتشار اين نسل، دخالت نداشته است.
در اين بحث، به محاسبه اى ساده مى پردازيم؛ تا بدانيم كه بنا بر شواهد تاريخى و اسلامى، از عمر انسان كنونى كه از نسل آدم است، چه مدت مى گذرد. بنا بر برخى شواهد، طوفان نوح در حدود 3200 سال پيش از ميلاد مسيح به وقوع پيوست و آن طوفان، در سن 950 سالگى حضرت نوح اتفاق افتاد و بنا بر نقل بحارالانوار، بين نوح و آدم، 1500 سال فاصله بوده است و حضرت آدم، 936 سال عمر كرده است. با محاسبه ارقام فوق، مى توان تخمين زد كه خلقت آدم در كمتر از 9 هزار سال پيش اتفاق افتاده است؛ يعنى آدم ابوالبشر در عصر جديد كه از هزاره هشتم قبل از ميلاد شروع مى شود، خلق شده و بر روى زمين، زندگى كرده است.
از نوع قربانى هابيل و قابيل كه شترى سرخ رو يا گوسفندى بود و همچنين گندم زرد رنگ، مى توان حدس زد كه در آن زمان، اهلى كردن حيوانات و همچنين كشاورزى، رواج داشته است و اين نيز از مهم ترين شواهدى است كه بر خلقت آدم در عصر حجر صحه مى گذارد؛ زيرا كه مشخصه عصر حجر جديد، اهلى كردن حيوانات وحشى و رواج كشاورزى است و از اين جا فهميده مى شود كه از عمر حضرت آدم، چند هزار سال بيشتر نگذشته بود.
از كشفيات و آثارى كه از انسان ماقبل تاريخ به دست آمده و با تحقيق زمين شناسان كه عمر نوع بشر را بيش از صدها هزار سال دانسته اند و براى اين گفتار خود از سنگواره ها و اسكلت هاى سنگ شده و انسان هاى قديم دلايلى آورده اند كه عمر نوع بشر بيش از پانصدهزار سال است، آشكار مى شود كه قبل از آدم ابوالبشر، موجوداتى (انسان هايى) در زمين زندگى كرده و سپس منقرض شده اند و اين پيدايش و انقراضشان، بارها تكرار شد و پس از چند دوره، نوبت به نسل حاضر رسيده است. از اين رو، برخى اين مطلب را دليلى دانسته اند كه ملائكه از فساد و خون ريزى هاى انسان هاى قبلى، مطلع بودند.
از برخى روايات امامان معصوم عليهم السلام نيز بر مى آيد كه سابقه خلقت بشر، قبل از دوره حاضر بوده است و ما به نقل سه حديث زير اكتفا مى كنيم:
الف) در كتاب توحيد23 از امام صادق عليه السلام اين گونه نقل شده است: «شايد شما گمان مى كنيد كه خداى عز و جل غير از شما هيچ بشر ديگرى نيافريده است؛ نه، چنين نيست؛ بلكه قبل از شما هزار هزار آدم آفريده كه شما از نسل آخرين آنها هستيد».24
ب) در كتاب خصال از امام باقر عليه السلام چنين نقل شده است: «خداى عز و جل از روزى كه زمين را آفريد، هفت عالم را در آن خلق، سپس منقرض كرد و هيچ يك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده اند و خداى متعال، همه آنها را از پوسته روى زمين (خاك) آفريد و نسلى را بعد از نسل ديگر ايجاد كرد و براى هر يك، عالمى را بعد از عالم ديگر پديد آورد؛ تا سرانجام، آدم ابوالبشر را آفريد و ذريه اش را از او منشعب ساخت»25.
ج) از امام باقر عليه السلام از پدرانش نقل شده كه حضرت على عليه السلام فرمود: «خداوند تبارك و تعالى، پس از آن كه هفت هزار سال از زندگى همزمان جن و نَسناس بر روى زمين گذشته بود، اراده كرد تا مخلوقى را با دست خويش بيافريند كه در شأن او باشد؛ از اين رو، آدم را خلق كرد و پرده از طبقات آسمان برداشت و به ملائكه گفت: بر اهل زمين و از جمله جن و نسناس، نظر بيفكنيد. پس هنگامى كه ملائكه معصيت و فساد و خون ريزى روى زمين را مشاهده كردند، بر آنها گران آمد و بر اهل زمين تأسف خوردند و گفتند: خداوندا تو بزرگ، توانا، جبار، قاهر و عظيم الشأنى و اين مخلوقات ضعيف و ذليل، در دست قدرت تو هستند و با روزى تو زندگى مى كنند و از نعمت سلامتى كه تو به آنها داده اى، بهره مندند و در عين حال، چنين گناهانى را مرتكب مى شوند و تو بر آنها خشم و انتقام نمى گيرى. اين مسئله، بر ما گران و مايه تعجب ماست. هنگامى كه خداوند، اين سخنان را شنيد، گفت: من اراده كرده ام كه خليفه اى در روى زمين قرار دهم؛ تا بر روى زمين حجتى از جانب من بر خلقم باشد. ملائكه گفتند: شايسته است آن خليفه را از ما قرار دهى؛ زيرا ما فساد نمى كنيم و همواره تو را تقديس و سپاس مى گوييم. خداوند جل و علا گفت: آن چه را من مى دانم، شما نمى دانيد. من اراده كرده ام كه خلقى را با دست خويش بيافرينم و از فرزندان او، انبيا و مرسلين و بندگان صالح و پيشوايان هدايت گر را قرار دهم و آنان را به عنوان جانشينان خلقم بر روى زمين قرار دهم؛ تا آنان را از معصيت من باز دارند و از عذاب من بيم دهند و به اطاعت از من، هدايت كنند و به سوى من بياورند. من نسناس را از روى زمين بر مى افكنم و زمين را از وجودشان پاك مى گردانم و جن هاى عاصى را دور مى افكنم و در مكان هاى دور دست در آسمان ها و زمين اسكان مى دهم؛ پس در مجاورت خلق من قرار نمى گيرند و بين جن و خلقم، پرده اى قرار مى دهم و بدين ترتيب، نسل خلق شده، جن را نمى بينند و با آنها نشست و برخاست نمى كنند و با آنان معاشرت نمى كنند. پس هرگاه هر يك از افراد اين نسل كه آنها را برگزيده ام، از فرمان من سرپيچى كنند، آنان را در جايگاه گنهكاران اسكان مى دهم و در جاهايى كه آنان را وارد مى كنم، اينان را نيز وارد مى كنم و باكى ندارم؛ سپس ملائكه گفتند: پروردگارا! هر آن چه تو مى خواهى، انجام بده كه ما به جز آن چه تو به ما آموخته اى، از پيش خود، چيزى نمى دانيم و تو داناى حكيمى»26.
نكات قابل توجه در اين روايت عبارتند از:
1. محاوره خداوند با ملائكه، پس از هزاران سال زندگى مشترك جنيان و نسناس ها بر روى زمين بوده است.
2. خلقت جن ها و نسناس ها مى تواند مقدم باشد و خلقتشان يكى پس از ديگرى واقع شده باشد.
3. خلقت آدم به عنوان خليفه، با اراده خاص خداوند صورت گرفته است و امتياز خاصى نسبت به موجودات ديگر دارد.
4. جن به معناى پنهان است و چون خداوند اراده كرده كه از معاشرت و اختلاط ظاهرى با انسان ها محروم باشد، بدين نام ملقب شده است.
لازم به ذكر است كه در برخى منابع و دائره المعارف ها، درباره ويژگى هاى نسناس و انسان هاى ماقبل حضرت آدم، مانند انسان نئاندرتال و كرمانيون، مطالبى گفته شده كه به دليل حدسى بودن، از نقل آنها خوددارى مى كنيم.27
نتيجه گيرى
1. سرسلسله افراد بشر كنونى، حضرت آدم ابوالبشر عليه السلام و حضرت حوا بوده اند و حضرت آدم عليه السلام بدون پدر و مادر بوده است و از عناصر خاكى و روح مقدس، پديد آمده است.
2. فرضيه هاى باستان شناسى ثابت مى كنند كه قبل از حضرت آدم عليه السلام، موجوداتى، شبيه انسان وجود داشته و بر زمين، زندگى مى كرده اند كه اين موضوع، شواهدى از روايات را نيز به همراه دارد و ملائكه با ديدن آنها، علم پيدا كرده بودند كه انسان بر زمين، خون ريزى و فساد مى كند.


23. شيخ صدوق، التوحيد.

24. التوحيد، ج 2، ص 27.

25. صدوق، الخصال، ج 2، ص 652.

26. بقره 2، آيه 30.

27. ر.ك: عبدالحسين سعيديان، دائرة المعارف، ج 2، ح 1401.







مهدیه عزیزی بارجینی
ارسال شده: 3 آبان 1392   ساعت: 12:37:37 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 71
به نام خدا --آیا قبل حضرت آدم انسان های دیگری بودند؟ آیا تمدن داشتند؟
روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.

امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏کنید که خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلکه هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آنها هستید.[۱]

همچنین امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی که زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض کرده است) که هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت…[۲]

همچنین بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:

«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِکُ الدِّماءَ[بقره/۳۰] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى که تباهى کنند و خونها بریزند؟»

در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده که آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلکه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند که به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[۳]

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى که خداى متعال اراده کرد که خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد کند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائکه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى که نگاه کردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند که با روزى تو زندگى مى‏کنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى که پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم که حجت من در زمین من باشد، ملائکه گفتند: تو منزّهى از اینکه در زمین موجودى را بیافرینى که همان طور که جنّیان در زمین فساد مى‏ کردند، در آن فساد و و خونریزى کنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نکرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم که شما نمى‏ دانید، اراده کرده ‏ام که به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاکیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل کرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سکونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[۴]

نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر “بنی آدم: خطاب قرار داده است:

«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/۲۷] ای فرزندان آدم!»
و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:

«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ[آل عمران/۵۹] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است که او را از خاک آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»

[[/. کتاب توحید، ج ۱، ص ۲۷۷٫
[۲]. خصال، ج ۲، ص ۶۵۲، ح ۵۴٫
[۳]. تفسیر نمونه، ج‏۱، ص: ۱۷۴٫
[۴]. علل الشرائع، ج‏۱، ص: ۱۰۵٫
اعظم جعفری
ارسال شده: 3 آبان 1392   ساعت: 2:07:06 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 240

بسم الله الرحمن الرحیم

آیا قبل از حضرت آدم آدم هایی بر روی زمین می زیسته اند؟
براساس آیات و روايات

در برخی روایات وارده از امامان معصوم علیهم السلام نیز برمی آید که سابقه ادوار بسیاری از بشر را قبل از دوره حاضر اثبات می کند در کتاب توحید از امام صادق علیه السلام روایتی نقل شده است: «شاید شما گمان می کنید که خدای عز و جل غیر از شما هیچ بشر دیگری نیافریده است نه چنین نیست بلکه قبل از شما هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آنها هستید».1

مرحوم علامه طباطبايي با اشاره به اين آيه شريفه مي گويد كه قبل از دوره كنوني، دوره هاي ديگري بر نوع بشر گذشته است كه ملائكه از خونريزي آنان اطلاعاتي داشتند. چنانچه در كتاب خصال شيخ صدوق نيز به نقل از امام محمد باقر عليه السلام آمده است كه خداوند عز وجل از آن روز كه زمين را آفريد، هفت عالم در آن پديد آورده است و بشرهاي اين عوالم از فرزندان حضرت آدم عليه السلام نبوده اند و خداوند آنها را يكي پس از ديگري با جهان مربوط به خودشان در زمين منزل داد، سپس آدم (عليه السلام) ابوالبشر را آفريد و انسان را از او پديد آورد2.

حضرت علی ( علیه السلام ) در نهج البلاغه باب آفرینش می فرمایند: خلقت را آغاز کرد، موجودات را بیافرید، بدون نیاز به فکر و اندیشه ای برای پدید آمدن موجودات وقت مناسبی را قرار داد و موجودات گوناگون را هماهنگ کرد و در هر کدام غریزه خاصّ خودش را قرار داد و غرایز را همراه آنان گردانید. 3
در ادامه حضرت به خلقت حضرت آدم نیز اشاره می فرمایند و چگونگی خلقت و فریب خوردن او از شیطان را نیز بازگو می کنند امّا در اینکه آدم علیه السلام اولین موجود ، آدم ، بشر و یا انسان بر روی زمین باشد سخنی به میان نمی آورند . از این سخنان حضرت امیر (علیه السلام ) نباید تصور شود که قبل از حضرت آدم انسان دیگری نبوده است بلکه در اینجا سخن از آدم ابوالبشر است که نسل فعلی از آن است . در كتاب ناسخ التواریخ نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی.

در كتاب توحيد23 از امام صادق عليه السلام اين گونه نقل شده است: «شايد شما گمان مى كنيد كه خداى عز و جل غير از شما هيچ بشر ديگرى نيافريده است؛ نه، چنين نيست؛ بلكه قبل از شما هزار هزار آدم آفريده كه شما از نسل آخرين آنها هستيد».
در كتاب خصال از امام باقر عليه السلام چنين نقل شده است: «خداى عز و جل از روزى كه زمين را آفريد، هفت عالم را در آن خلق، سپس منقرض كرد و هيچ يك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده اند و خداى متعال، همه آنها را از پوسته روى زمين (خاك) آفريد و نسلى را بعد از نسل ديگر ايجاد كرد و براى هر يك، عالمى را بعد از عالم ديگر پديد آورد؛ تا سرانجام، آدم ابوالبشر را آفريد و ذريه اش را از او منشعب ساخت»

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

-1( توحید ج 2 ص 277
-2.( خصال ، ج2، ص 652
-3(نهج البلاغه دشتی/ خطبه 1
طاهره سادات بنی هاشمی چهارم
ارسال شده: 4 آبان 1392   ساعت: 9:22:59 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 107
*بسم الله الرحمن الرحیم*


1. ملائکه از کجا می دانستند آدمی روی زمین فساد می کند؟
2. آیا قبل از حضرت آدم آدم هایی روی زمین می زیسته اند؟


آیت الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده كه آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلكه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند كه به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»

امام باقر(ع) به جابر بن يزيد مي گويد: گويا تو گمان مي کني که خداوند فقط اين عالم را آفريد و بس و همچنين گمان مي کني که خداوند بشري غير از شما نيافريده است؟ آري به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفريد و تو در آخر اين عالم ها و آدم ها هستي .(1)

علامه طباطبایی می گوید: در تاریخ یهود آمده است که عمر نوع بشر از روزى که در زمین خلق شده تا کنون، بیش از حدود هفت هزار سال نیست …ولی دانشمندان ” ژئولوژى” معتقدند که عمر نوع بشر بیش از ملیون ها سال است، و بر این گفتار خود ادله‏اى از فسیل‏هایى که آثارى از انسان ها در آنها هست، و نیز ادله‏اى از اسکلت سنگ شده خود انسان هاى قدیمى آورده‏اند، که عمر هر یک از آنها به طورى که روى معیارهاى علمى خود تخمین زده‏اند بیش از پانصد هزار سال است.
این اعتقاد ایشان است ولی ادله‏اى که آورده‏اند قانع کننده نیست، دلیلى نیست که بتواند اثبات کند که این فسیل‏ها، بدن سنگ شده اجداد همین انسان هاى امروز است، و دلیلى نیست که بتواند این احتمال را رد کند که این اسکلت‏هاى سنگ شده مربوط است به یکى از ادوارى که انسان هایى در زمین زندگى مى‏کرده‏اند، چون ممکن است چنین بوده باشد، و دوره ما انسان ها متصل به دوره فسیل‏هاى نامبرده نباشد، بلکه انسان هایى قبل از خلقت آدم ابوالبشر در زمین زندگى کرده و سپس منقرض شده باشند، و همچنین این پیدایش انسان ها و انقراضشان تکرار شده باشد، تا پس از چند دوره نوبت به نسل حاضر رسیده باشد.(2)

در كتاب «ناسخ التواریخ» نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی.

مرحوم صدوق از امام باقر(علیه السلام) روایت كرده كه فرمود: "خدای عزوجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه‏اش را از او منشعب ساخت."(3)

با استفاده از قرآن و روایات اجمالاً می توان گفت که قبل از حضرت آدم نسل و یا نسل هایی شبیه به انسان بوده اند که به آنها “انسان یا نسناس” می گفتند هر چند در مورد جزئیات و خصوصیات شخصیتی و زندگی آنها اطلاع دقیقی در دست نیست.با توجه به این که آنها نیز انسان (یا نسناس) بوده و در این جهت با ما مشترک هستند تحقیقاً از هوش بر خوردار بوده و با حدس قوی و قریب به یقین می توان گفت که آنها دارای تکلیف و برای ارشادشان پیامبری نیز وجود داشته است.
البته تردیدی نیست که حضرت آدم اولین نفر از نسل حاضر بوده است.
قرآن کریم می فرماید که نسل حاضر از طرف پدر و مادر به یک پدر (به نام آدم) و یک مادر (که در روایات و در تورات به نام حوا آمده) منتهى مى‏شود و این دو تن، پدر و مادر تمامى افراد انسان است، هم چنان که آیات زیر بر این معنا دلالت مى‏کند:” وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِینٍ ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِینٍ”؛ ” إِنَّ مَثَلَ عِیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ”؛ “إِذْ قالَ رَبُّکَ لِلْمَلائِکَةِ إِنِّی خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِینٍ فَإِذا سَوَّیْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی فَقَعُوا لَهُ ساجِدِینَ”. (4)



1.(خصال، ج 2، ص 450 و نيز بحارالانوار، ج 63، ص 82 - 83).
2.( طباطبایی، محمد حسین، ترجمه المیزان، ج ‏۴، ص ۲۲۲ )
3.(در كتاب خصال، ج 2، ص 652، ح 54 )
4.(http://islampedia.ir/)

یاحق
لیلی ساکی
ارسال شده: 5 آبان 1392   ساعت: 2:15:05 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو

تاریخ عضویت: 28/6/1389
ارسال ها: 68
حضرت علی ( علیه السلام ) در نهج البلاغه باب آفرنش می فرمایند: خلقت را آغاز کرد، موجودات را بیافرید، بدون نیاز به فکر و اندیشه ای ... برای پدید آمدن موجودات وقت مناسبی را قرار داد و موجودات گوناگون را هماهنگ کرد و در هر کدام غریزه خاصّ خودش را قرار داد و غرایز را همراه آنان گردانید. (نهج البلاغه دشتی/ خطبه 1) در ادامه حضرت به خلقت حضرت آدم نیز اشاره می فرمایند و چگونگی خلقت و فریب خوردن او از شیطان را نیز بازگو می کنند امّا در اینکه آدم علیه السلام اولین موجود ، آدم ، بشر و یا انسان بر روی زمین باشد سخنی به میان نمی آورند . از این سخنان حضرت امیر ( علیه السلام ) نباید تصور شود که قبل از حضرت آدم انسان دیگری نبوده است بلکه در اینجا سخن از آدم ابوالبشر است که نسل فعلی از آن است . در كتاب «ناسخ التواریخ» نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی.

در روایات داریم که خداوند زیاد آدم خلق کرده است. در تفسیر صافی در سوره ق در ذیل آیه شریفه ( بل هم فی لبس من خلق جدید ؛ یعنی مردم در اشتباهند از خلق جدید ) از توحید صدوق روایتی را از امام باقر ( علیه السلام ) نقل می کند که می فرمایند: گویا تو گمان می کنی که خداوند فقط این عالم را آفرید و بس و همچنین گمان می کنی که خداوند بشری غیر از شما نیافریده است؟ آری به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید و تو در آخر این عالم ها و آدم ها هستی . نمی گوید شما آدم آخر هستید بلکه می فرماید جزء آدم های آخر هستید. برخی از اندیشمندان اسلامی بر اساس این روایات معتقدند که «آدم(علیه السلام)» نخستین انسانی نبوده که گام بر روی کره خاکی نهاده است، بلکه قبل از او انسان های دیگری بوده اند که به دلایل نامعلومی نسلشان منقرض گشته است.

قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند.

هر چند آیات و روایات تأكید دارند كه انسان امروزی بدون شک از نسل حضرت آدم (علیه السلام) هستند، امّا بنابر برخی از روایات، خداوند قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند. بر اساس آیات قرآن و روایات بی‏شمار، خلقت آدم و حوا(اولیّن انسان‏ها) به طور مستقل بوده و تكامل یافته «نسناس» نبوده است و نسناس به طور مسلّم قبل از حضور آدم و حوّا، بر روی زمین از بین رفته بوده ‏اند. در كتاب‌ شریف‌ بحار الانوار احادیثی‌ وجود دارد مبنی‌ بر این‌ كه‌ قبل‌ از حضرت‌ آدم‌ عوالم دیگری‌ وجود داشته‌ است‌ كه‌ در آن‌، آدم‌های‌ بسیاری‌ زندگی‌ می‌كردند و خدای‌ سبحان‌ را تسبیح‌ می‌گفتند.


مرحوم صدوق (در كتاب خصال، ج 2، ص 652، ح 54 ) از امام باقر(علیه السلام) روایت كرده كه فرمود: خدای عزوجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه‏اش را از او منشعب ساخت.
اعظم حجتی
ارسال شده: 6 آبان 1392   ساعت: 6:56:36 ق.ظ.
رتبه: عضو عادی
گروه ها: دانشجو, کاربر

تاریخ عضویت: 17/2/1386
ارسال ها: 19
حضرت علی ( علیه السلام ) در نهج البلاغه باب آفرینش می فرمایند: خلقت را آغاز کرد، موجودات را بیافرید، بدون نیاز به فکر و اندیشه ای ... برای پدید آمدن موجودات وقت مناسبی را قرار داد و موجودات گوناگون را هماهنگ کرد و در هر کدام غریزه خاصّ خودش را قرار داد و غرایز را همراه آنان گردانید. (نهج البلاغه دشتی/ خطبه 1) در ادامه حضرت به خلقت حضرت آدم نیز اشاره می فرمایند و چگونگی خلقت و فریب خوردن او از شیطان را نیز بازگو می کنند امّا در اینکه آدم علیه السلام اولین موجود ، آدم ، بشر و یا انسان بر روی زمین باشد سخنی به میان نمی آورند . از این سخنان حضرت امیر ( علیه السلام ) نباید تصور شود که قبل از حضرت آدم انسان دیگری نبوده است بلکه در اینجا سخن از آدم ابوالبشر است که نسل فعلی از آن است . در كتاب «ناسخ التواریخ» نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی. در روایات داریم که خداوند زیاد آدم خلق کرده است. در تفسیر صافی در سوره ق در ذیل آیه شریفه ( بل هم فی لبس من خلق جدید ؛ یعنی مردم در اشتباهند از خلق جدید ) از توحید صدوق روایتی را از امام باقر ( علیه السلام ) نقل می کند که می فرمایند: گویا تو گمان می کنی که خداوند فقط این عالم را آفرید و بس و همچنین گمان می کنی که خداوند بشری غیر از شما نیافریده است؟ آری به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید و تو در آخر این عالم ها و آدم ها هستی . نمی گوید شما آدم آخر هستید بلکه می فرماید جزء آدم های آخر هستید. برخی از اندیشمندان اسلامی بر اساس این روایات معتقدند که «آدم(علیه السلام)» نخستین انسانی نبوده که گام بر روی کره خاکی نهاده است، بلکه قبل از او انسان های دیگری بوده اند که به دلایل نامعلومی نسلشان منقرض گشته است.
قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند. هر چند آیات و روایات تأكید دارند كه انسان امروزی بدون شک از نسل حضرت آدم (علیه السلام) هستند، امّا بنابر برخی از روایات، خداوند قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند. بر اساس آیات قرآن و روایات بی‏شمار، خلقت آدم و حوا(اولیّن انسان‏ها) به طور مستقل بوده و تكامل یافته «نسناس» نبوده است و نسناس به طور مسلّم قبل از حضور آدم و حوّا، بر روی زمین از بین رفته بوده ‏اند. در كتاب‌ شریف‌ بحار الانوار احادیثی‌ وجود دارد مبنی‌ بر این‌ كه‌ قبل‌ از حضرت‌ آدم‌ عوالم دیگری‌ وجود داشته‌ است‌ كه‌ در آن‌، آدم‌های‌ بسیاری‌ زندگی‌ می‌كردند و خدای‌ سبحان‌ را تسبیح‌ می‌گفتند.
مرحوم صدوق (در كتاب خصال، ج 2، ص 652، ح 54 ) از امام باقر(علیه السلام) روایت كرده كه فرمود: خدای عزوجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه‏اش را از او منشعب ساخت.
منبع:سایت تبیان
سیده نصرت موسوی
ارسال شده: 19 آبان 1392   ساعت: 8:24:32 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 231
بانام ویاد خداوند


دلیل فلسفی بر تصدیق این موضوع:

خداوند متعال دائم الفیض است و هیچ وقت منع فیض نکرده است و فیض خدا همیشه جاری بوده است زیرا خداوند اول ندارد بلکه او همیشه بوده است و در نتیجه فیض خدا هم همیشه بوده است منتها هر زمانی فیض خدا به ایجاد یک نسلی بوده است و

این نسلی که ما داریم مطابق فرمایش حضرت علی ( علیه السلام ) منتهی می شود به آدمی که از خاک و آب خلق شده است.


نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر

انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی


در قرآن ، احادیث و روایت داستان آفرینش با آدم ابوالبشر آغاز شده است . انسانهای امروز را از نسل او دانسته و او را پدر بشریت معرفی کرده اند. در نگاه اول حضرت آدم اولین آدمی است که پا بر روی کره خاکی گذاشته است امّا آیا او را می توان

اولین آدم دانست و آیا پیش از او انسان دیگری وجود نداشته است ؟
________________________________________
دیدگاه های مربوط به خلقت آدم :
1. پیش از حضرت آدم، هیچ موجودی از آدم یا شبیه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یک دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
2. پیش از حضرت آدم موجوداتی شبیه آدم و جن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.
3. پیش از حضرت آدم، آدم وجود داشته ولی تکامل نایافته بود و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده اند و آنگاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم های گذشته به طور کامل مستقل آفریده شده اند.
برخی از دانشمندان مرکز اصلی پیدایش انسان را افریقا می دانند که 20 میلیون سال پیش بوجود آمده اند و چون از لحاظ گلبول های خون شبیه به میمون هستند عده ای انسان را از نسل میمون می دانند. انسان پکن : در حدود 400 تا 500 هزار سال پیش در ناحیه پکن زندگی می کرده اند . تا حد زیادی به حیوان شباهت داشته است . دارای زانوی خمیده و سری کوچک بوده است .نخستین اثر این نوع در سال 1899 در چین یک دندان بود و در سال 1920 اندسن استخوان هایی از آن را پیدا کرد . انسان نئاندرتال :در حدود 140 هزار سال پیش بوجود آمده و در حدود 70 هزار سال می زیسته است . انسان های کرمانیون : این نوع انسان از ابزار های پیشرفته مانند ابزار های سنگی استفاده می کرده است. دانشمندان به واسطه تحقیقات علمی خود به این نتایج رسیده اند. علاوه بر روش تجربی که به نتایجی در این باره دست پیدا کرده است، ما روایاتی داریم که به خلقت آدم پیش از آدم ابوالبشر اشاره می کند .

زهرا محمدیان
ارسال شده: 26 آبان 1392   ساعت: 11:51:56 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 194
آیا قبل حضرت آدم انسان های دیگری بودند؟ آیا تمدن داشتند؟

روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.
جام دینی؛
روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.

امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏كنید كه خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلكه هزار هزار آدم آفریده كه شما از نسل آخرین آنها هستید.[1]

همچنین امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یك، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت...[2]

همچنین بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:

«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِكُ الدِّماءَ[بقره/30] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى كه تباهى كنند و خونها بریزند؟»

در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده كه آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلكه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند كه به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[3]

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى كه خداى متعال اراده كرد كه خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد كند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائكه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى كه نگاه كردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند كه با روزى تو زندگى مى‏كنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى كه پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم كه حجت من در زمین من باشد، ملائكه گفتند: تو منزّهى از اینكه در زمین موجودى را بیافرینى كه همان طور كه جنّیان در زمین فساد مى‏ كردند، در آن فساد و و خونریزى كنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نكرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم كه شما نمى‏ دانید، اراده كرده ‏ام كه به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاكیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل كرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سكونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[4]

نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر "بنی آدم: خطاب قرار داده است:

«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/27] ای فرزندان آدم!»
و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:

«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَیَكُونُ[آل عمران/59] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است كه او را از خاك آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»
[1]. كتاب توحید، ج 1، ص 277.
[2]. خصال، ج 2، ص 652، ح 54.
[3]. تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 174.
[4]. علل الشرائع، ج‏1، ص: 105.
لیلا جمال لیوانی
ارسال شده: 28 آبان 1392   ساعت: 7:07:14 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 100
در خصوص خلقت آدم دیدگاه های گوناگونی مطرح شده است که برخی عبارتند از:

1) پیش از حضرت آدم، هیچ موجودی از آدم یا شبیه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یک دفعه و به طور مستقل خلق شده است.

2)پیش از حضرت آدم، موجوداتی شبیه آدم و جن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.

3)پیش از حضرت آدم، انسان‏هایی وجود داشته، ولی تکامل نایافته بودند و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده‏اند و آن گاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم‏های گذشته، به طور کامل مستقل آفریده شد.

4)پیش از حضرت آدم، انسان‏هایی وجود داشته‏اند و تکامل نایافته بودند؛ اما از میان نرفتند؛ بلکه در بستر تکامل خود به مرحله انسانیت رسیده، حضرت آدم علیه‏السلام نخستین انسان و نخستین پیامبر از نسل همه آدم‏ها بوده و یک باره خلق نشده است.

از مجموع آیات قرآنی این نکته به دست می آید که سرسلسله افراد انسانی، موجودی به نام حضرت آدم علیه‏السلام بوده است و افراد نسل او بر اثر نطفه هایی که در رحم مادرانشان انعقاد پیدا می کنند، ایجاد می شوند؛ اما این که خود آدم چگونه پیدا شده، از جمع آیات به این نتیجه می رسیم که حضرت آدم علیه‏السلام بدون پدر و مادر، از عناصر خاکی و روحی الهی ایجاد شده است.

بنابراین اگر هم شواهدی دال بر وجود موجوداتی شبیه به انسان در سال های بسیار دور پیدا شده است، منافاتی با این مسئله ندارد که انسان های فعلی از نسل آدم وحوا می باشند و آدم و حوا از نسل انسان ها یا شبه انسان‏های گذشته نمی باشند و در علم امروز هم چنین چیزی اثبات نشده است و تنها در حد یک فرضیه آن هم در نزد بعضی از زیست شناسان مطرح می باشد.

آیات و روایات در باب آدم پیش از آدم ابوالبشر:
حضرت علی ( علیه السلام ) در نهج البلاغه باب آفرنش می فرمایند: خلقت را آغاز کرد، موجودات را بیافرید، بدون نیاز به فکر و اندیشه ای ... برای پدید آمدن موجودات وقت مناسبی را قرار داد و موجودات گوناگون را هماهنگ کرد و در هر کدام غریزه خاصّ خودش را قرار داد و غرایز را همراه آنان گردانید. (نهج البلاغه دشتی/ خطبه 1) در ادامه حضرت به خلقت حضرت آدم نیز اشاره می فرمایند و چگونگی خلقت و فریب خوردن او از شیطان را نیز بازگو می کنند امّا در اینکه آدم علیه السلام اولین موجود ، آدم ، بشر و یا انسان بر روی زمین باشد سخنی به میان نمی آورند . از این سخنان حضرت امیر ( علیه السلام ) نباید تصور شود که قبل از حضرت آدم انسان دیگری نبوده است بلکه در اینجا سخن از آدم ابوالبشر است که نسل فعلی از آن است . در كتاب «ناسخ التواریخ» نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی.

در روایات داریم که خداوند زیاد آدم خلق کرده است. در تفسیر صافی در سوره ق در ذیل آیه شریفه ( بل هم فی لبس من خلق جدید ؛ یعنی مردم در اشتباهند از خلق جدید ) از توحید صدوق روایتی را از امام باقر ( علیه السلام ) نقل می کند که می فرمایند: گویا تو گمان می کنی که خداوند فقط این عالم را آفرید و بس و همچنین گمان می کنی که خداوند بشری غیر از شما نیافریده است؟ آری به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید و تو در آخر این عالم ها و آدم ها هستی . نمی گوید شما آدم آخر هستید بلکه می فرماید جزء آدم های آخر هستید. برخی از اندیشمندان اسلامی بر اساس این روایات معتقدند که «آدم(علیه السلام)» نخستین انسانی نبوده که گام بر روی کره خاکی نهاده است، بلکه قبل از او انسان های دیگری بوده اند که به دلایل نامعلومی نسلشان منقرض گشته است.
قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند.
هر چند آیات و روایات تأكید دارند كه انسان امروزی بدون شک از نسل حضرت آدم (علیه السلام) هستند، امّا بنابر برخی از روایات، خداوند قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند. بر اساس آیات قرآن و روایات بی‏شمار، خلقت آدم و حوا(اولیّن انسان‏ها) به طور مستقل بوده و تكامل یافته «نسناس» نبوده است و نسناس به طور مسلّم قبل از حضور آدم و حوّا، بر روی زمین از بین رفته بوده ‏اند. در كتاب‌ شریف‌ بحار الانوار احادیثی‌ وجود دارد مبنی‌ بر این‌ كه‌ قبل‌ از حضرت‌ آدم‌ عوالم دیگری‌ وجود داشته‌ است‌ كه‌ در آن‌، آدم‌های‌ بسیاری‌ زندگی‌ می‌كردند و خدای‌ سبحان‌ را تسبیح‌ می‌گفتند.
دلیل فلسفی بر تصدیق این موضوع:
خداوند متعال دائم الفیض است و هیچ وقت منع فیض نکرده است و فیض خدا همیشه جاری بوده است زیرا خداوند اول ندارد بلکه او همیشه بوده است و در نتیجه فیض خدا هم همیشه بوده است منتها هر زمانی فیض خدا به ایجاد یک نسلی بوده است و این نسلی که ما داریم مطابق فرمایش حضرت علی ( علیه السلام ) منتهی می شود به آدمی که از خاک و آب خلق شده است.

تفاوت بشر ، آدم و انسان
هرچند در زبان فارسي و محاوره‏اي ميان كاربرد كلمات «بشر، آدم و انسان» تفاوتي قائل نيستيم و هر سه را به يك معني استعمال مي‏كنيم، ولي با توجه به توضيح ذيل و به استناد بعضي از آيات و الفاظ قرآني متوجه خواهيم شد كه ميان اين سه واژه تفاوت بارز و آشكاري وجود دارد.

بدون شك خلقت بشر بر خلقت آدم و انسان سبقت دارد. حضرت امام صادق عليه‏السلام در حديثي مي‏فرمايند:

"شايد شما فكر مي‏كنيد كه خداوند جز شما بشري نيافريده است، چرا! به خدا قسم كه خداوند هزاران هزار بشر آفريده است كه شما در آخر اين سلسله قرار داريد."

در كتاب خصال شيخ صدوق از امام محمد باقر عليه‏السلام نقل شده است كه خداوند عزوجل از آن روز كه زمين را آفريده، هفت عالم در آن پديد آورده است و بشرهاي اين عوالم از فرزندان حضرت آدم عليه‏السلام نبوده‏اند و خداوند آنها را يكي پس از ديگري با جهان مربوط به خودشان در زمين منزل داد، سپس حضرت آدم عليه‏السلام ابوالبشر را آفريد و انسان را از او پديد آورد.

در كتاب «ناسخ التواريخ» نقل شده كه شخصي به خدمت حضرت علي عليه‏السلام رسيد و سؤال كرد كه سه هزار سال پيش از حضرت آدم چه كسي بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كي بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار اين سخن تكرار شد، سائل سر به زير انداخت. آنگاه حضرت علي عليه‏السلام فرمودند: اگر سي هزار بار هم سؤال مي‏كردي، همين جواب را مي‏شنيدي.

واژه «بشر» مخصوص آن افرادي است كه قبل از حضرت آدم عليه‏السلام بودند، واژه «آدم» اسم خاص براي اولين بشر موحد و دو واژه «انسان» و «بشر» مخصوص حضرت آدم عليه‏السلام و اولاد اوست كه مستقل و غير متحوّل از بشر اوليه است.

ادوار آفرينش بشر
قرآن كريم حكايت آفرينش بشر را با خلقت حضرت آدم عليه‏السلام شروع كرده و بيان نكرده است كه آيا ظهور نوع بشر منحصر به همين دوره است يا اين كه قبلاً هم دوره‏هايي بر او گذشته است كه آخرين آنها ما هستيم.

مرحوم علامه طباطبائي قدس‏سره به استناد آيه 30 سوره بقره «و چون پروردگارت بر فرشتگان گفت: من مي‏خواهم در زمين جانشيني قرار دهم، گفتند: آيا مي‏خواهي در روي زمين موجودي قرار دهي كه تباهي كند و خون ها بريزد؟ با اين كه ما تو را به پاكي مي‏ستائيم و تقديس مي‏گوئيم؟ گفت: من چيزهايي مي‏دانم كه شما نمي‏دانيد»؛ مي‏فرمايد كه قبل از دوره كنوني، دوره‏هاي ديگري بر نوع بشر گذشته است كه ملائكه از خونريزي آنان اطلاعاتي داشتند.

با توجه به احاديث و آيه فوق و توضيحات بعد مشخص مي‏شود كه زندگي بشر دو دوره دارد: يك دوره قديمي كه براساس تحقيقات دانشمندان ژئولوژي(زمين‏شناسي) عمر نوع بشر در اين دوره از ميليون ها سال هم تجاوز مي‏كند و آثار و فُسيلهايي پيدا كرده‏اند كه مربوط به بيش از پانصدهزار سال قبل است. آنها عقيده دارند كه به وجود آمدن موجودات زنده روي زمين، واقعاً اعجاب‏انگيز و يكپارچه معجزه است.

آخرين پديده قدرت لايزال الهي كه روي كره زمين طي دوران هاي زمين‏شناسي رخ داده است، «پديده خلقت پستانداران امروزي» است. پستانداران امروز با داشتن بعضي صفات طبيعي و تشريحي از ساير استخوان داران و از جميع جانوران چند سلولي متمايز هستند. اقسام اوليه آن ها مربوط به اواسط دوران دوم مي‏باشد. از اوايل دوران سوم زمين‏شناسي پستانداران حقيقي يعني آنهايي كه در حال بلوغ صفات مخصوص پستانداران را داشتند، ظاهر شدند و در تمام خشكي هاي آن زمان پراكنده شدند. در اواخر اين دوران بسياري از انواع آن ها منقرض شدند و فقط اقسامي كه نسل آنها تا امروز باقي است، دوام زندگي يافتند. در ميان اين پستانداران، خلقت بشر اوليه از همه ديرتر بوده است كه به حدود 3 ميليون سال پيش مي‏رسد.

اگر تمام عمر كره زمين را يك سال فرض كنيم، هشت ماه اول از عمر زمين، موجود زنده‏اي وجود نداشته است. در ماه‏هاي نهم و دهم، موجودات زنده به وجود آمدند. در دهه دوم ماه آخر سال پستانداران؛ و در روز آخر سال، بشر اوليه پا به عرصه حيات گذاشته است. سپس رو به ازدياد گذارده و زندگي كرده است و بعد منقرض شده و باز پيدا شده و منقرض شده و همين‏طور ادواري بر او گذشته است تا نسل موجود كه آخرين دوره‏هاي اوست. بشر قبل از اين نسل موجود، فاقد قوّه تشخيص بوده و مكلّف هم نبوده، زيرا آفرينش وي بر اساس فطرت بشر كنوني نبوده و آيه «نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» در نهاد وي تحقق پيدا نكرده و متّصف به فضائل و كمالات نشده است.
همان‏طور كه اشاره شد، قرآن مجيد آفرينش بشر را از خلقت حضرت آدم عليه‏السلام شروع كرده و صريحاً بيان نموده است.
لفظ «آدم» در قرآن اسم خاص است كه بر اولين بشر موحد اطلاق شده است. حضرت آدم عليه‏السلام اولين بشر نيست، بلكه اولين بشر موحد است كه آفرينش او براساس فطرت الهي است و ماهيت و كيفيت خلقت او را قرآن اين‏گونه بيان كرده است:
"همانا مَثَل خلقت حضرت عيسي عليه‏السلام در خارق‏العاده بودن مانند خلقت حضرت آدم عليه‏السلام است كه خداوند او را از خاك آفريد

سپس بدان خاك گفت: بشري به حد كمال باش، همان دم چنان گرديد."

قرآن دربارة آفرينش انسان بر روي زمين در دو مقام سخن گفته است يك بحث از پيدايش انسان نخستين و دوم سخن پيرامون تكثر و تناسل انسان.

نسبت‌ به مقام نخست مي‌فرمايد: شخص آدم را از خاك آفريده است. گرچه واژة بشر، در آية مباركه عام است ولي چون در مورد شخص حضرت آدم بكار رفته است لذا نمي‌توان گفت كه هر موجودي كه كل بشر بر او قابل اطلاق است در آيه منظور شده است چون كافي است يك فرد به وجود آيد و اسم بشر را بر او اطلاق كند و اگر بخواهيم تعميم را استفاده كنيم نيازمند دليل خارجي هستيم.
مقام دوم مسئله كه آيا ظهور اين نوع موجود (انسان) منحصر به همين دورة فعلي است كه ما در آن قرار داريم يا دوره‌هاي متعدد دارد، يعني نسل كنوني و جمعيت پراكنده كنوني انسان در روي زمين با همه اختلاف رنگ‌ها و زبان‌ها همه به يك زوج آدم و حوا برمي‌گردد و يا نه.
آيه پنج سورة مباركه حج و آية اول سوره مباركة نساء بر اين مطلب دلالت دارند كه نسل همه انسان‌هاي فعلي به آدم و حوا برمي‌گردد. و عامل سومي در آن دخالت نداشته است البتّه لسان اين آيه، لسان اثباتي است و دلالت بر نفي آدم‌هاي قبل از آدم و حوا ندارد. آية شريفه سورة نساء دلالت دارد كه: آدم و حوا پدر و مادر نسل انسان هستند. و دوم اين‌كه، همه افراد نوع انسان به اين دو منتهي مي‌شوند و اين دو هم از يكنوع‌اند همسر (حوا) از جنس و حقيقت آدم است. سوم اين‌كه تكثير نسل فرزندان آدم تنها از طريق او و همسرش صورت گرفته و موجود ثالثي در آن دخالت نداشته است.

اين انبوه جمعيت انسان كه در سطح كره زمين منتشر شده‌اند همه از دو فرد، انسانِ مثلِ هم و شبيه هم منشاء گرفته‌اند، جن، حوريه يا نسل‌هاي پيشين هيچگونه دخالتي در آن نداشته است.

دليل دوم بر اين‌كه نسل فعلي بشر به آدم و حوا برمي‌گردد و نسل‌هاي پيشين در آن دخالت ندارد اين است كه قرآن از سويي خود را هدايتگر همه عالميان و بيم‌دهنده تمامي بشر معرفي مي‌كند و از سويي همين بشر را فرزند آدم مي‌خواند. و با تعبير بني‌آدم آنان را مورد خطاب قرار مي‌دهد پس بشرِ مخاطبِ قرآن همگي فرزندان آدم است.

دليل سوم، آياتي دلالت دارد كه مي‌فرمايد: آدم از خاك يا گل آفريده شده است ولي سنت الهي در قبال نسل او اين بوده كه از راه ساختن نطفه، بقاء نسل او را تضمين كرده است.

اين سه دليل و شاهد كافي است بر اين‌كه در انتشار و تكثر نسل كنوني بشر هيچ موجود ثالثي (نه حوريه، نه جن و نه غير از اين دو) دخالت نداشته است. امّا اين آيات دلالت ندارد كه تنها موجود انساني بر روي كره زمين همين آدم و نسل او بوده است. و ممكن است روي زمين دوره‌هاي متعدد از خلقت و آفرينش تحقق پذيرفته باشد و ليكن اين متيقن است كه در اين دوره فعلي، نسل بشر فقط به آدم و حوا برمي‌گردد.

بعضي توهم كرده‌اند كه دليل اول ناتمام است، آيه مباركه سورة نساء مي‌فرمايد: كه هر يك نفر از شما نوع بشر از پدر و مادر (از دو نفر) خلق و آفريده شده‌ايد يعني كل بشر از مجموع پدر و مادر متولد مي‌شود، اين آيه مباركه همسان آيه مباركه 13 سورة حجرات است كه مي‌فرمايد: «ما شما را از يك مرد و زن آفريده‌ايم». به عبارت ديگر واژه «نفس واحده» در آيه مباركه دلالت بر شخص آدم نمي‌كند بلكه دلالت بر نوع بشر دارد.

امّا بايد توجّه داشت كه: «بين اين دو آيه فرق واضحي است، آية سورة حجرات در مقام بيان اين جهت است كه افراد انسان از نظر «حقيقت انسانيت يكسانند و هيچ فرقي از اين جهت ندارند كه هر يك از آنان از پدر و مادري از جنس بشر متولد شده‌اند. (جاي برتري نژادي و... نيست). امّا آية سورة نساء در مقام بيان ريشه بني‌آدم است مي‌فرمايد: افراد انسان از يك حقيقت جنس و يك واقعيتند، با همه كثرتي كه دارند همه از يك ريشه منشعب شده‌اند (حتي) همسر آدم از نوع خود آدم (است) انساني بود مثل خود او. حرف «من» حرف نشويه است مثل است.اين آيه مباركه در مقام بيان اين است كه در تكثير انسان عامل سوم مثل حوري و جن‌ دخالت ندارد، افراد بي‌شمار انسان‌ها از آدم و حوا نشئت گرفته است و سرسلسلة زنجيره انسان‌ها آدم است.

از سوي ديگر اين توهم مخالف ظاهر آياتي مثل آيات (سجده، 8، آل‌عمران، 59، ص، 71، و اسراء، 62) مي‌باشد، و مخالف صريح آيه‌اي است كه با «يا بني آدم» بشر را مخاطب قرار مي‌دهد.

منابع:

http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?id=44134

http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=214&urlId=471

http://www.centralclubs.com/forum-f196/topic-t50467.html

http://www.helal.ir/helal/modules.php?name=News&file=article&sid=414

http://www.niksalehi.com/goonagoon/archives/083855.php

http://noorportal.net/394/499/508/509.aspx

نشريه پرسمان
مجید میرزایی
ارسال شده: 1 آذر 1392   ساعت: 10:20:18 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 146
بسم الله الرحمن الرحیم

روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.

امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏كنید كه خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلكه هزار هزار آدم آفریده كه شما از نسل آخرین آنها هستید.[1]

همچنین امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یك، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت...[2]

همچنین بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:

«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِكُ الدِّماءَ[بقره/30] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى كه تباهى كنند و خونها بریزند؟»

در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده كه آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلكه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند كه به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[3]

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى كه خداى متعال اراده كرد كه خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد كند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائكه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى كه نگاه كردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند كه با روزى تو زندگى مى‏كنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى كه پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم كه حجت من در زمین من باشد، ملائكه گفتند: تو منزّهى از اینكه در زمین موجودى را بیافرینى كه همان طور كه جنّیان در زمین فساد مى‏ كردند، در آن فساد و و خونریزى كنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نكرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم كه شما نمى‏ دانید، اراده كرده ‏ام كه به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاكیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل كرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سكونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[4]

نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر "بنی آدم: خطاب قرار داده است:

«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/27] ای فرزندان آدم!»

و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:

«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَیَكُونُ[آل عمران/59] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است كه او را از خاك آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»

[1]. كتاب توحید، ج 1، ص 277.
[2]. خصال، ج 2، ص 652، ح 54.
[3]. تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 174.
[4]. علل الشرائع، ج‏1، ص: 105.
شهلا تاج الدینی
ارسال شده: 9 آذر 1392   ساعت: 7:49:31 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 91
به طور كلی می توان گفت در مورد این مسئله كه آیا پیش از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری هم وجود داشته اند یا نه، چهار نظریه قابل طرح است؛
۱ـ پیش از حضرت آدم (ع)، هیچ موجودی از آدم یا شبه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یك دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
۲ـ پیش از حضرت آدم (ع) موجوداتی شبه آدم، جن يا چيزي شبيه آن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.
۳ـ پیش از حضرت آدم، انسان وجود داشته ولی تكامل نایافته بود و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده است و آنگاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم های گذشته به طور كامل و مستقل آفریده شده است. علامه طباطبایی و برخی دیگر چنین نظری دارند.آیت الله جوادی آملی نیز همین نظر را دارند. ایشان در تفسیر تسنیم می نویسند: «انسان های فراوانی قبل از آدم (ع) به دنیا آمده و منقرض شده اند ولی آدم از نسل هیچ كدام از آنان نبوده است.(عبدالله جوادی آملی، تسنیم، ج،۳ ص 512)
۴ـ پیش از حضرت آدم (ع) ، انسان وجود داشته و تكامل نایافته بوده، اما از میان نرفتند، بلكه در بستر تكامل خود به مرحله انسانیت رسیده و حضرت آدم(ع)، نخستین انسان و نخستین پیامبر از نسل همان آدم ها بوده و یكباره خلق نشده است.
معتقدان به «ثبوت انواع» نظریه سوم را قبول دارند. براساس اعتقاد به ثبوت انواع و خلقت آنی و دفعی آدم، آدم ابوالبشر است یعنی نخستین فرد خلق شده از نوع انسان است. اما كسانی كه نظریه تكامل را قبول دارند بر نظریه چهارم صحه گذاشته اند. براساس اعتقاد به تكامل تدریجی موجودات و تحول انواع از جمله انسان، آدم، نخستین انسان شده است، نه اولین مخلوق از نوع آدمیان.
علامه طباطبایی(ره) و آیت الله جوادی آملی با توجه به نظریه ثبوت انواع خلقت آدم(ع) را مستقل دانسته و به انقراض نسل آدم های قبل از حضرت آدم(ع) صحه گذاشته اند و بدین جهت است كه علامه طباطبایی(ره) آدم(ع) را ابوالبشر» خطاب می كند.
لازم به ذكر است بیان شود بنابرنظریه چهارم به دلیل این كه حضرت آدم (ع) نخستین فرد خلق شده از نوع آدم نیست لذا نمی توان او را «ابوالبشر» لقب داد بلكه حضرت آدم(ع) به طور سمبلیك مظهر نخستین انسان شده است كه در طول گذار طولانی دچار تحول كیفی و انقلاب درونی شده و آغازگر ظهور آدمیان آگاه و بیدار و مسئول و بنیانگذار تكامل اجتماعی انسانی است. بنابراین طرفداران نظریه چهارم آدم(ع) را «ابوالانسان» نامیده اند.
اما آیه شریفه ۳۰ از سوره مباركه بقره می گوید: «و چون پروردگارت بر فرشتگان گفت: من می خواهم در زمین جانشینی قرار دهم، فرشتگان گفتند آیا می خواهی در روی زمین موجودی قرار دهی كه فساد كند و خون ها بریزد با این كه ما تو را به پاكی می ستائیم و تقدیس می گوییم، خداوند فرمود: من چیزهایی می دانم كه شما نمی دانید.»
مرحوم علامه طباطبایی با اشاره به این آیه شریفه می گوید كه قبل از دوره كنونی، دوره های دیگری بر نوع بشر گذشته است كه ملائكه از خونریزی آنان اطلاعاتی داشتند. چنانچه در كتاب خصال شیخ صدوق نیز به نقل از امام محمد باقر علیه السلام آمده است كه خداوند عز وجل از آن روز كه زمین را آفرید، هفت عالم در آن پدید آورده است و بشرهای این عوالم از فرزندان حضرت آدم علیه السلام نبوده اند و خداوند آنها را یكی پس از دیگری با جهان مربوط به خودشان در زمین منزل داد، سپس آدم (علیه السلام) ابوالبشر را آفرید و انسان را از او پدید آورد.( خصال ، ج2، ص 652 )
يقينا خداوند هر موجودي را كه خلق نمود بي راهنما رها ننمود بلكه براي آنان نيز امام و هدايت كننده فرستاد. خداوند براي آنان با توجه به سطح فهم و درك شان ، هدايت كننده اي فرو فرستاد اما ما از آنان بي اطلاع هستيم ، و همين قدر كه از آيات و روايات بدست مي آوريم مي توانيم بگوييم قبل از حضرت آدم (ع) ، انسانهاي مي زيسته اند و از آنجا كه آنان به هدايت كننده نياز داشتند مي توان حكم كرد كه آنان نيز امامي داشته اند اما بيش از نمي دانيم
www.quranct.com
بی بی سعیده حسینی نسب
ارسال شده: 18 آذر 1392   ساعت: 5:46:00 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 59
امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏کنید که خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلکه هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آنها هستید.[۱]

امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی که زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض کرده است) که هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت…[۲]

بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:

«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِکُ الدِّماءَ[بقره/۳۰] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى که تباهى کنند و خونها بریزند؟»

در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده که آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلکه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند که به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[۳]

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى که خداى متعال اراده کرد که خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد کند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائکه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى که نگاه کردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند که با روزى تو زندگى مى‏کنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى که پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم که حجت من در زمین من باشد، ملائکه گفتند: تو منزّهى از اینکه در زمین موجودى را بیافرینى که همان طور که جنّیان در زمین فساد مى‏ کردند، در آن فساد و و خونریزى کنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نکرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم که شما نمى‏ دانید، اراده کرده ‏ام که به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاکیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل کرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سکونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[۴]

نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر “بنی آدم: خطاب قرار داده است:

«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/۲۷] ای فرزندان آدم!»
و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:

«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ[آل عمران/۵۹] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است که او را از خاک آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»

فاطمه فارسیان
ارسال شده: 19 آذر 1392   ساعت: 8:37:48 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 153
روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.

امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏كنید كه خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلكه هزار هزار آدم آفریده كه شما از نسل آخرین آنها هستید.[1]

همچنین امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یك، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت...[2]

همچنین بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:

«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِكُ الدِّماءَ[بقره/30] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى كه تباهى كنند و خونها بریزند؟»

در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده كه آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلكه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند كه به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[3]

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى كه خداى متعال اراده كرد كه خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد كند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائكه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى كه نگاه كردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند كه با روزى تو زندگى مى‏كنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى كه پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم كه حجت من در زمین من باشد، ملائكه گفتند: تو منزّهى از اینكه در زمین موجودى را بیافرینى كه همان طور كه جنّیان در زمین فساد مى‏ كردند، در آن فساد و و خونریزى كنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نكرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم كه شما نمى‏ دانید، اراده كرده ‏ام كه به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاكیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل كرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سكونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[4]

نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر "بنی آدم: خطاب قرار داده است:

«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/27] ای فرزندان آدم!»

و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:

«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَیَكُونُ[آل عمران/59] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است كه او را از خاك آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»
مینا پناهی جدیدی
ارسال شده: 21 آذر 1392   ساعت: 0:21:52 ق.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 218
انسان هاي قبل از آدم از ديدگاه قرآن و روايات
در خصوص خلقت آدم دیدگاه های گوناگونی مطرح شده است که برخی عبارتند از:
1) پیش از حضرت آدم، هیچ موجودی از آدم یا شبیه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یک دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
2)پیش از حضرت آدم، موجوداتی شبیه آدم و جن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.
3)پیش از حضرت آدم، انسان‏هایی وجود داشته، ولی تکامل نایافته بودند و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده‏اند و آن گاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم‏های گذشته، به طور کامل مستقل آفریده شد.
4)پیش از حضرت آدم، انسان‏هایی وجود داشته‏اند و تکامل نایافته بودند؛ اما از میان نرفتند؛ بلکه در بستر تکامل خود به مرحله انسانیت رسیده، حضرت آدم علیه‏السلام نخستین انسان و نخستین پیامبر از نسل همه آدم‏ها بوده و یک باره خلق نشده است.
از مجموع آیات قرآنی این نکته به دست می آید که سرسلسله افراد انسانی، موجودی به نام حضرت آدم علیه‏السلام بوده است و افراد نسل او بر اثر نطفه هایی که در رحم مادرانشان انعقاد پیدا می کنند، ایجاد می شوند؛ اما این که خود آدم چگونه پیدا شده، از جمع آیات به این نتیجه می رسیم که حضرت آدم علیه‏السلام بدون پدر و مادر، از عناصر خاکی و روحی الهی ایجاد شده است.
بنابراین اگر هم شواهدی دال بر وجود موجوداتی شبیه به انسان در سال های بسیار دور پیدا شده است، منافاتی با این مسئله ندارد که انسان های فعلی از نسل آدم وحوا می باشند و آدم و حوا از نسل انسان ها یا شبه انسان‏های گذشته نمی باشند و در علم امروز هم چنین چیزی اثبات نشده است و تنها در حد یک فرضیه آن هم در نزد بعضی از زیست شناسان مطرح می باشد.
انواع انسان
انسان ابتدایی :برخی از دانشمندان مرکز اصلی پیدایش انسان را افریقا می دانند که 20 میلیون سال پیش بوجود آمده اند و چون از لحاظ گلبول های خون شبیه به میمون هستند عده ای انسان را از نسل میمون مي دانند.
انسان پکن : در حدود 400 تا 500 هزار سال پیش در ناحیه پکن زندگی می کرده اند . تا حد زیادی به حیوان شباهت داشته است .دارای زانوی خمیده و سری کوچک بوده است .نخستین اثر این این نوع در سال 1899 در چین یک دندان بود و در سال 1920 اندسن استخوان هایی از آن را پیدا کرد .
انسان نئاندرتال :در حدود 140 هزار سال پیش بوجود آمده و در حدود 70 هزار سال می زیسته است .
انسان های کرمانیون : این نوع انسان از ابزار های پیشرفته مانند ابزار های سنگی استفاده می کرده است .
تفاوت بشر ، آدم و انسان
هرچند در زبان فارسي و محاوره‏اي ميان كاربرد كلمات «بشر، آدم و انسان» تفاوتي قائل نيستيم و هر سه را به يك معني استعمال مي‏كنيم، ولي با توجه به توضيح ذيل و به استناد بعضي از آيات و الفاظ قرآني متوجه خواهيم شد كه ميان اين سه واژه تفاوت بارز و آشكاري وجود دارد.
بدون شك خلقت بشر بر خلقت آدم و انسان سبقت دارد. حضرت امام صادق عليه‏السلام در حديثي مي‏فرمايند:
"شايد شما فكر مي‏كنيد كه خداوند جز شما بشري نيافريده است، چرا! به خدا قسم كه خداوند هزاران هزار بشر آفريده است كه شما در آخر اين سلسله قرار داريد."
در كتاب خصال شيخ صدوق از امام محمد باقر عليه‏السلام نقل شده است كه خداوند عزوجل از آن روز كه زمين را آفريده، هفت عالم در آن پديد آورده است و بشرهاي اين عوالم از فرزندان حضرت آدم عليه‏السلام نبوده‏اند و خداوند آنها را يكي پس از ديگري با جهان مربوط به خودشان در زمين منزل داد، سپس حضرت آدم عليه‏السلام ابوالبشر را آفريد و انسان را از او پديد آورد.
در كتاب «ناسخ التواريخ» نقل شده كه شخصي به خدمت حضرت علي عليه‏السلام رسيد و سؤال كرد كه سه هزار سال پيش از حضرت آدم چه كسي بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كي بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار اين سخن تكرار شد، سائل سر به زير انداخت. آنگاه حضرت علي عليه‏السلام فرمودند: اگر سي هزار بار هم سؤال مي‏كردي، همين جواب را مي‏شنيدي.
واژه «بشر» مخصوص آن افرادي است كه قبل از حضرت آدم عليه‏السلام بودند، واژه «آدم» اسم خاص براي اولين بشر موحد و دو واژه «انسان» و «بشر» مخصوص حضرت آدم عليه‏السلام و اولاد اوست كه مستقل و غير متحوّل از بشر اوليه است.
ادوار آفرينش بشر
قرآن كريم حكايت آفرينش بشر را با خلقت حضرت آدم عليه‏السلام شروع كرده و بيان نكرده است كه آيا ظهور نوع بشر منحصر به همين دوره است يا اين كه قبلاً هم دوره‏هايي بر او گذشته است كه آخرين آنها ما هستيم.
مرحوم علامه طباطبائي قدس‏سره به استناد آيه 30 سوره بقره «و چون پروردگارت بر فرشتگان گفت: من مي‏خواهم در زمين جانشيني قرار دهم، گفتند: آيا مي‏خواهي در روي زمين موجودي قرار دهي كه تباهي كند و خون ها بريزد؟ با اين كه ما تو را به پاكي مي‏ستائيم و تقديس مي‏گوئيم؟ گفت: من چيزهايي مي‏دانم كه شما نمي‏دانيد»؛ مي‏فرمايد كه قبل از دوره كنوني، دوره‏هاي ديگري بر نوع بشر گذشته است كه ملائكه از خونريزي آنان اطلاعاتي داشتند.
با توجه به احاديث و آيه فوق و توضيحات بعد مشخص مي‏شود كه زندگي بشر دو دوره دارد: يك دوره قديمي كه براساس تحقيقات دانشمندان ژئولوژي(زمين‏شناسي) عمر نوع بشر در اين دوره از ميليون ها سال هم تجاوز مي‏كند و آثار و فُسيلهايي پيدا كرده‏اند كه مربوط به بيش از پانصدهزار سال قبل است. آنها عقيده دارند كه به وجود آمدن موجودات زنده روي زمين، واقعاً اعجاب‏انگيز و يكپارچه معجزه است.
آخرين پديده قدرت لايزال الهي كه روي كره زمين طي دوران هاي زمين‏شناسي رخ داده است، «پديده خلقت پستانداران امروزي» است. پستانداران امروز با داشتن بعضي صفات طبيعي و تشريحي از ساير استخوان داران و از جميع جانوران چند سلولي متمايز هستند. اقسام اوليه آن ها مربوط به اواسط دوران دوم مي‏باشد. از اوايل دوران سوم زمين‏شناسي پستانداران حقيقي يعني آنهايي كه در حال بلوغ صفات مخصوص پستانداران را داشتند، ظاهر شدند و در تمام خشكي هاي آن زمان پراكنده شدند. در اواخر اين دوران بسياري از انواع آن ها منقرض شدند و فقط اقسامي كه نسل آنها تا امروز باقي است، دوام زندگي يافتند. در ميان اين پستانداران، خلقت بشر اوليه از همه ديرتر بوده است كه به حدود 3 ميليون سال پيش مي‏رسد.
اگر تمام عمر كره زمين را يك سال فرض كنيم، هشت ماه اول از عمر زمين، موجود زنده‏اي وجود نداشته است. در ماه‏هاي نهم و دهم، موجودات زنده به وجود آمدند. در دهه دوم ماه آخر سال پستانداران؛ و در روز آخر سال، بشر اوليه پا به عرصه حيات گذاشته است. سپس رو به ازدياد گذارده و زندگي كرده است و بعد منقرض شده و باز پيدا شده و منقرض شده و همين‏طور ادواري بر او گذشته است تا نسل موجود كه آخرين دوره‏هاي اوست. بشر قبل از اين نسل موجود، فاقد قوّه تشخيص بوده و مكلّف هم نبوده، زيرا آفرينش وي بر اساس فطرت بشر كنوني نبوده و آيه «نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» در نهاد وي تحقق پيدا نكرده و متّصف به فضائل و كمالات نشده است.
همان‏طور كه اشاره شد، قرآن مجيد آفرينش بشر را از خلقت حضرت آدم عليه‏السلام شروع كرده و صريحاً بيان نموده است.
لفظ «آدم» در قرآن اسم خاص است كه بر اولين بشر موحد اطلاق شده است. حضرت آدم عليه‏السلام اولين بشر نيست، بلكه اولين بشر موحد است كه آفرينش او براساس فطرت الهي است و ماهيت و كيفيت خلقت او را قرآن اين‏گونه بيان كرده است:
"همانا مَثَل خلقت حضرت عيسي عليه‏السلام در خارق‏العاده بودن مانند خلقت حضرت آدم عليه‏السلام است كه خداوند او را از خاك آفريد
سپس بدان خاك گفت: بشري به حد كمال باش، همان دم چنان گرديد."
قرآن دربارة آفرينش انسان بر روي زمين در دو مقام سخن گفته است يك بحث از پيدايش انسان نخستين و دوم سخن پيرامون تكثر و تناسل انسان.
نسبت‌ به مقام نخست مي‌فرمايد: شخص آدم را از خاك آفريده است. گرچه واژة بشر، در آية مباركه عام است ولي چون در مورد شخص حضرت آدم بكار رفته است لذا نمي‌توان گفت كه هر موجودي كه كل بشر بر او قابل اطلاق است در آيه منظور شده است چون كافي است يك فرد به وجود آيد و اسم بشر را بر او اطلاق كند و اگر بخواهيم تعميم را استفاده كنيم نيازمند دليل خارجي هستيم.
مقام دوم مسئله كه آيا ظهور اين نوع موجود (انسان) منحصر به همين دورة فعلي است كه ما در آن قرار داريم يا دوره‌هاي متعدد دارد، يعني نسل كنوني و جمعيت پراكنده كنوني انسان در روي زمين با همه اختلاف رنگ‌ها و زبان‌ها همه به يك زوج آدم و حوا برمي‌گردد و يا نه.
آيه پنج سورة مباركه حج و آية اول سوره مباركة نساء بر اين مطلب دلالت دارند كه نسل همه انسان‌هاي فعلي به آدم و حوا برمي‌گردد. و عامل سومي در آن دخالت نداشته است البتّه لسان اين آيه، لسان اثباتي است و دلالت بر نفي آدم‌هاي قبل از آدم و حوا ندارد. آية شريفه سورة نساء دلالت دارد كه: آدم و حوا پدر و مادر نسل انسان هستند. و دوم اين‌كه، همه افراد نوع انسان به اين دو منتهي مي‌شوند و اين دو هم از يكنوع‌اند همسر (حوا) از جنس و حقيقت آدم است. سوم اين‌كه تكثير نسل فرزندان آدم تنها از طريق او و همسرش صورت گرفته و موجود ثالثي در آن دخالت نداشته است.
اين انبوه جمعيت انسان كه در سطح كره زمين منتشر شده‌اند همه از دو فرد، انسانِ مثلِ هم و شبيه هم منشاء گرفته‌اند، جن، حوريه يا نسل‌هاي پيشين هيچگونه دخالتي در آن نداشته است.
دليل دوم بر اين‌كه نسل فعلي بشر به آدم و حوا برمي‌گردد و نسل‌هاي پيشين در آن دخالت ندارد اين است كه قرآن از سويي خود را هدايتگر همه عالميان و بيم‌دهنده تمامي بشر معرفي مي‌كند و از سويي همين بشر را فرزند آدم مي‌خواند. و با تعبير بني‌آدم آنان
را مورد خطاب قرار مي‌دهد پس بشرِ مخاطبِ قرآن همگي فرزندان آدم است.
دليل سوم، آياتي دلالت دارد كه مي‌فرمايد: آدم از خاك يا گل آفريده شده است ولي سنت الهي در قبال نسل او اين بوده كه از راه ساختن نطفه، بقاء نسل او را تضمين كرده است.
اين سه دليل و شاهد كافي است بر اين‌كه در انتشار و تكثر نسل كنوني بشر هيچ موجود ثالثي (نه حوريه، نه جن و نه غير از اين دو) دخالت نداشته است. امّا اين آيات دلالت ندارد كه تنها موجود انساني بر روي كره زمين همين آدم و نسل او بوده است. و ممكن است روي زمين دوره‌هاي متعدد از خلقت و آفرينش تحقق پذيرفته باشد و ليكن اين متيقن است كه در اين دوره فعلي، نسل بشر فقط به آدم و حوا برمي‌گردد.
بعضي توهم كرده‌اند كه دليل اول ناتمام است، آيه مباركه سورة نساء مي‌فرمايد: كه هر يك نفر از شما نوع بشر از پدر و مادر (از دو نفر) خلق و آفريده شده‌ايد يعني كل بشر از مجموع پدر و مادر متولد مي‌شود، اين آيه مباركه همسان آيه مباركه 13 سورة حجرات است كه مي‌فرمايد: «ما شما را از يك مرد و زن آفريده‌ايم». به عبارت ديگر واژه «نفس واحده» در آيه مباركه دلالت بر شخص آدم نمي‌كند بلكه دلالت بر نوع بشر دارد.
امّا بايد توجّه داشت كه: «بين اين دو آيه فرق واضحي است، آية سورة حجرات در مقام بيان اين جهت است كه افراد انسان از نظر «حقيقت انسانيت يكسانند و هيچ فرقي از اين جهت ندارند كه هر يك از آنان از پدر و مادري از جنس بشر متولد شده‌اند. (جاي برتري نژادي و... نيست). امّا آية سورة نساء در مقام بيان ريشه بني‌آدم است مي‌فرمايد: افراد انسان از يك حقيقت جنس و يك واقعيتند، با همه كثرتي كه دارند همه از يك ريشه منشعب شده‌اند (حتي) همسر آدم از نوع خود آدم (است) انساني بود مثل خود او. حرف «من» حرف نشويه است مثل است.اين آيه مباركه در مقام بيان اين است كه در تكثير انسان عامل سوم مثل حوري و جن‌ دخالت ندارد، افراد بي‌شمار انسان‌ها از آدم و حوا نشئت گرفته است و سرسلسلة زنجيره انسان‌ها آدم است.
از سوي ديگر اين توهم مخالف ظاهر آياتي مثل آيات (سجده، 8، آل‌عمران، 59، ص، 71، و اسراء، 62) مي‌باشد، و مخالف صريح آيه‌اي است كه با «يا بني آدم» بشر را مخاطب قرار مي‌دهد.
منابع:
http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?id=44134
http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=214&urlId=471
http://www.centralclubs.com/forum-f196/topic-t50467.html
http://www.helal.ir/helal/modules.php?name=News&file=article&sid=414
http://www.niksalehi.com/goonagoon/archives/083855.php
http://noorportal.net/394/499/508/509.aspx
روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.
امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏كنید كه خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلكه هزار هزار آدم آفریده كه شما از نسل آخرین آنها هستید.[1]

همچنین امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یك، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت...[2]

همچنین بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:
«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِكُ الدِّماءَ[بقره/30] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى كه تباهى كنند و خونها بریزند؟»

در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده كه آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلكه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند كه به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[3]

بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.

حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى كه خداى متعال اراده كرد كه خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد كند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائكه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى كه نگاه كردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند كه با روزى تو زندگى مى‏كنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى كه پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم كه حجت من در زمین من باشد، ملائكه گفتند: تو منزّهى از اینكه در زمین موجودى را بیافرینى كه همان طور كه جنّیان در زمین فساد مى‏ كردند، در آن فساد و و خونریزى كنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نكرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم كه شما نمى‏ دانید، اراده كرده ‏ام كه به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاكیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل كرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سكونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[4]

نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر "بنی آدم: خطاب قرار داده است:

«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/27] ای فرزندان آدم!»

و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:

«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَیَكُونُ[آل عمران/59] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است كه او را از خاك آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»

[1]. كتاب توحید، ج 1، ص 277.
[2]. خصال، ج 2، ص 652، ح 54.
[3]. تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 174.
[4]. علل الشرائع، ج‏1، ص: 105.
1. پیش از حضرت آدم، هیچ موجودی از آدم یا شبیه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یک دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
2. پیش از حضرت آدم موجوداتی شبیه آدم و جن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.
3. پیش از حضرت آدم، آدم وجود داشته ولی تکامل نایافته بود و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده اند و آنگاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدم های گذشته به طور کامل مستقل آفریده شده اند.
برخی از دانشمندان مرکز اصلی پیدایش انسان را افریقا می دانند که 20 میلیون سال پیش بوجود آمده اند و چون از لحاظ گلبول های خون شبیه به میمون هستند عده ای انسان را از نسل میمون می دانند. انسان پکن : در حدود 400 تا 500 هزار سال پیش در ناحیه پکن زندگی می کرده اند . تا حد زیادی به حیوان شباهت داشته است . دارای زانوی خمیده و سری کوچک بوده است .نخستین اثر این نوع در سال 1899 در چین یک دندان بود و در سال 1920 اندسن استخوان هایی از آن را پیدا کرد . انسان نئاندرتال :در حدود 140 هزار سال پیش بوجود آمده و در حدود 70 هزار سال می زیسته است . انسان های کرمانیون : این نوع انسان از ابزار های پیشرفته مانند ابزار های سنگی استفاده می کرده است. دانشمندان به واسطه تحقیقات علمی خود به این نتایج رسیده اند. علاوه بر روش تجربی که به نتایجی در این باره دست پیدا کرده است، ما روایاتی داریم که به خلقت آدم پیش از آدم ابوالبشر اشاره می کند .
آیات و روایات در باب آدم پیش از آدم ابوالبشر:حضرت علی ( علیه السلام ) در نهج البلاغه باب آفرنش می فرمایند: خلقت را آغاز کرد، موجودات را بیافرید، بدون نیاز به فکر و اندیشه ای ... برای پدید آمدن موجودات وقت مناسبی را قرار داد و موجودات گوناگون را هماهنگ کرد و در هر کدام غریزه خاصّ خودش را قرار داد و غرایز را همراه آنان گردانید. (نهج البلاغه دشتی/ خطبه 1) در ادامه حضرت به خلقت حضرت آدم نیز اشاره می فرمایند و چگونگی خلقت و فریب خوردن او از شیطان را نیز بازگو می کنند امّا در اینکه آدم علیه السلام اولین موجود ، آدم ، بشر و یا انسان بر روی زمین باشد سخنی به میان نمی آورند . از این سخنان حضرت امیر ( علیه السلام ) نباید تصور شود که قبل از حضرت آدم انسان دیگری نبوده است بلکه در اینجا سخن از آدم ابوالبشر است که نسل فعلی از آن است . در كتاب «ناسخ التواریخ» نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی.
خداوند متعال دائم الفیض است و هیچ وقت منع فیض نکرده است و فیض خدا همیشه جاری بوده است زیرا خداوند اول ندارد بلکه او همیشه بوده است و در نتیجه فیض خدا هم همیشه بوده است منتها هر زمانی فیض خدا به ایجاد یک نسلی بوده است و این نسلی که ما داریم مطابق فرمایش حضرت علی ( علیه السلام ) منتهی می شود به آدمی که از خاک و آب خلق شده است
در روایات داریم که خداوند زیاد آدم خلق کرده است. در تفسیر صافی در سوره ق در ذیل آیه شریفه ( بل هم فی لبس من خلق جدید ؛ یعنی مردم در اشتباهند از خلق جدید ) از توحید صدوق روایتی را از امام باقر ( علیه السلام ) نقل می کند که می فرمایند: گویا تو گمان می کنی که خداوند فقط این عالم را آفرید و بس و همچنین گمان می کنی که خداوند بشری غیر از شما نیافریده است؟ آری به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید و تو در آخر این عالم ها و آدم ها هستی . نمی گوید شما آدم آخر هستید بلکه می فرماید جزء آدم های آخر هستید. برخی از اندیشمندان اسلامی بر اساس این روایات معتقدند که «آدم(علیه السلام)» نخستین انسانی نبوده که گام بر روی کره خاکی نهاده است، بلکه قبل از او انسان های دیگری بوده اند که به دلایل نامعلومی نسلشان منقرض گشته است.
قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند.
هر چند آیات و روایات تأكید دارند كه انسان امروزی بدون شک از نسل حضرت آدم (علیه السلام) هستند، امّا بنابر برخی از روایات، خداوند قبل از خلقت انسان، موجوداتی با شعور كه خدا را می‏پرستیده ‏اند، خلق نموده و پس از قیامت نیز موجوداتی را خواهد آفرید و خلقت خداوند منحصر به خلق انسان نیست. بنابر برخی از روایات دیگر، خداوند موجوداتی شبیه به انسان به نام « نسناس» را خلق كرده بود كه قبل از خلقت انسان از بین رفتند. بر اساس آیات قرآن و روایات بی‏شمار، خلقت آدم و حوا(اولیّن انسان‏ها) به طور مستقل بوده و تكامل یافته «نسناس» نبوده است و نسناس به طور مسلّم قبل از حضور آدم و حوّا، بر روی زمین از بین رفته بوده ‏اند. در كتاب‌ شریف‌ بحار الانوار احادیثی‌ وجود دارد مبنی‌ بر این‌ كه‌ قبل‌ از حضرت‌ آدم‌ عوالم دیگری‌ وجود داشته‌ است‌ كه‌ در آن‌، آدم‌های‌ بسیاری‌ زندگی‌ می‌كردند و خدای‌ سبحان‌ را تسبیح‌ می‌گفتند.
نقل شده كه شخصی به خدمت حضرت علی علیه‏السلام رسید و سؤال كرد كه سه هزار سال پیش از حضرت آدم چه كسی بود؟ حضرت فرمودند: بشر؛ عرض كرد قبل از آن بشر كی بود؟ فرمود: بشر؛ سه بار این سخن تكرار شد، سائل سر به زیر انداخت. آنگاه حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: اگر سی هزار بار هم سؤال می‏كردی، همین جواب را می‏شنیدی
مرحوم صدوق (در كتاب خصال، ج 2، ص 652، ح 54 ) از امام باقر(علیه السلام) روایت كرده كه فرمود: خدای عزوجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه‏اش را از او منشعب ساخت.

دلیل فلسفی بر تصدیق این موضوع:خداوند متعال دائم الفیض است و هیچ وقت منع فیض نکرده است و فیض خدا همیشه جاری بوده است زیرا خداوند اول ندارد بلکه او همیشه بوده است و در نتیجه فیض خدا هم همیشه بوده است منتها هر زمانی فیض خدا به ایجاد یک نسلی بوده است و این نسلی که ما داریم مطابق فرمایش حضرت علی ( علیه السلام ) منتهی می شود به آدمی که از خاک و آب خلق شده است.
مریم محمدی
ارسال شده: 23 آذر 1392   ساعت: 9:06:22 ب.ظ.
رتبه: عضو فعال
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 101
بسم الله الرحمن الرحیم




یافته های باستان شناسی پیدایش موجودی همانند انسان را به چند میلیون سال قبل می رساند در حالی که بشر کنونی که از حضرت آدم علیه السلام شروع شده عمر زیادی از آن نمی گذرد و اگر فواصل زمانی بین پیامبران اولوالعزم را به صورت تقریبی محاسبه کنیم به عددی دست خواهیم یافت که بسیار کمتر از آن خواهد بود . به این ترتیب که بین پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و حضرت مسیح 600 سال فاصله است که تا عصر حاضر حدود 2000 سال می شود پرورش حضرت موسی علیه السلام توسط فرعون را طبق برخی محاسبات تاریخی 1250 سال قبل از میلاد می دانند[1] و حضرت ابراهیم علیه السلام را هم حدود 4000 سال قبل حدس می زنند[2] [3] . و در نهایت اینکه فاصله آن حضرت تا نوح و آدم علیهما السلام نیز اگر چند هزار سال باشد باز تفاوت بسیاری با اجساد موجودات یافت شده دارد . حال سؤال این است که اجساد یاد شده به چه موجوداتی تعلق دارد و آیا متون دینی در این زمینه اشاره ای دارند یا نه؟



پاسخ :

اگر از یک گام عقب تر شروع کنیم باید گفت قبل از حضرت آدم علیه السلام موجودات زنده زیادی در زمین زندگی می کرده اند و در باره موجود عاقل مکلف نیز مسلما جن قبل از انسان وجود داشته به دلیل :

1- من جنّ و انس را نیافریدم جز براى اینکه عبادتم کنند (و از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند)![4]

2- و جن را پیش از آن[انسان] از آتش گرم و سوزان خلق کردیم! [5]

3- شیطان که در بین فرشتگان عبادت می کرده و مکلف به سجده بر آدم علیه السلام شده از جن بوده[6]

اما اینکه از جنس خود انسان یا همانند انسان موجوداتی بوده یا نه ، ارتباط مستقیم دارد با چگونگی آفرینش آدم علیه السلام از یک سو و آیاتی که خلیفه شدن آدم علیه السلام را مطرح می کنند از سوی دیگر . بخصوص قسمت اول که هم مبهم تر است و هم نقش مؤثر تری در این باره دارد زیرا اگر مشخص شود آفرینش آدم علیه السلام مستقیما از خاک نبوده و از بین انسانهای دیگری انتخاب شده است جواب به این سؤال بسیار راحت خواهد بود اما اگر به این سمت برویم که او علیه السلام مستقیما از خاک خلق شده روند رسیدن به نتیجه ای مشخص مشکل تر خواهد شد.

در مجموع آیات و راوایات مربوطه را مورد بررسی قرار می دهیم .



بررسی خلقت آدم علیه السلام

چگونگی آفرینش آدم علیه السلام همواره یکی از بحث بر انگیز ترین مباحث بوده بخصوص اینکه در بررسی نظریه تکامل انواع نیز نقش محوری را در بین صاحبان نظریات مختلف ایفا می کرده . از یک سو کسانی که معتقد بوده اند آدم علیه السلام از بین انسانهای هم عصر خود انتخاب شده است به آیاتی تمسک می جسته و از سوی دیگر طرفداران خلقت مستقیم آدم علیه السلام از خاک به آیات دیگری استناد کرده و دلایل طرف مقابل را رد کرده اند به عنوان مثال:

گروه الف : قرآن می فرماید: خداوند آدم و نوح و آل عمران و آل ابراهیم را برگزید و بر جهانیان برتری داد.[7]

همانگونه که حضرت نوح و ... در بین جوامع انسانی زندگی می کرده و خداوند آنان را برگزید حضرت آدم نیز باید چنین باشد. یعنى در عصر و زمان او انسانهایى که نام" عالمین" (جهانیان) بر آنها گزارده شده، حتما وجود داشته‏اند و آدم برگزیده خدا از میان آنهاست‏ و این نشان مى‏دهد که آدم اولین انسان روى زمین نبوده است، بلکه قبل از او انسانهاى دیگرى بوده‏اند و امتیاز آدم همان جهش فکرى و معنوى او است که سبب برگزیده شدنش از افراد همسانش شد.

گروه ب: لزوما ( عالمین ) به معنای مردم یک عصر نیست تا اثبات کند در زمان حضرت آدم علیه السلام نیز عالمینی وجود داشته است بلکه می تواند مجموعه انسانها از اول تا آخر جهان شامل شود بنابر این معنای آیه این می شود که خدواند از میان همه انسانها ، حضرت آدم و ... را برگزید و بر دیگران برتری داد ؛ در نتیجه استدلال شما ناقص می ماند. [8]

آیه دیگری که به صورت روشن تری می تواند گیرد بر وجود فاصله زمانی بین اولین انسان و حضرت آدم مورد استدلال قرار آیات 7 تا 9 سجده است که می فرماید:

.... و آفرینش انسان را از گل شروع کرد

سپس نسل او را از آبی پست قرار داد

سپس او را موزون ساخت و از روح خود در او دمید.[9] [10]

ضمیر (او) در آیه سوم اگر به نطفه بر گردد که در آیه قبلش مطرح است ، از بحث خارج می شویم اما اگر به انسان برگردد اینگونه می نماید که انسان ابتدایی از گل آفریده شده سپس – طبق آیه دوم – به حدی رسیده که به تناسل می پرداخته و نسل خود را از طریق نطفه ( ماء مهین ) گسترش می داده و آنگاه پس از مدتی خداوند اندام او را موزون ساخت و از روح خود در او دمید. در نتیجه این ترتیب و فواصل زمانی که با کلمه «ثم : سپس» نیز بیان شده اثبات می کند بین آفرینش اولیه انسان و دمیده شدن روح الهی در او مدت زمانی گذشته که در این زمان انسان اولیه به توالد و تناسل می پرداخته . غیر از اینکه در اینجا مشکلی وجود دارد که اجازه نمی دهد ما این برداشت را داشته باشیم زیرا بر خلاف آیات که در این جا و یا جاهای دیگر دو پهلو هستند حضرت علی علیه السلام در خطبه اول نهج البلاغه جریان خلقت انسان اولیه را به گونه ای نقل می کند که با آدم علیه السلام یکی می شود . توجه فرمایید:

« سپس خداوند بزرگ خاکی از قسمتهای گوناگون زمین، از قسمتهای سخت و نرم، شور و شیرین گرد آورد، آب بر آن افزود تا گلی خالص و آماده شد، و با افزودن رطوبت، چسبناک گردید، که از آن اندامی شایسته و عضوهایی جدا و به یکدیگر پیوسته آفرید. آنرا خشکانید تا محکم شد . خشکاندن را ادامه داد تا سخت شد؛ تا زمانی معین سرانجامی مشخص. آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید پس انسانی راست قامت شد[11]. دارای نیروی اندیشه که وی را به تلاش اندازد و دارای افکاری که در دیگر موجودات تصرف نماید؛ به انسان اعضاء و جوارحی بخشید که در خدمت او باشند و ابزاری عطا فرمود که آنها را در زندگی به کار گیرد، قدرت تشخیص به او داد تا حق و باطل را بشناسد و حواس چشایی و بویایی و وسیله تشخیص رنگها و اجناس مختلف در اختیار او قرار داد. انسان را مخلوطی از رنگهای گوناگون و چیزهایی همانند و سازگار و نیروهای متضاد و مزاجهای گوناگون؛ گرمی ، سردی ، تری ، و خشکی قرار داد سپس از فرشتگان خواست آنچه بر ذمه دارند ادا کنند و عهدی را که پذیرفته اند وفا کنند؛ اینگونه که بر آدم سجده کنند. و او را بزرگ شمارند و فرمود: « بر آدم سجده کنید ، پس فرشتگان همه سجده کردند جز شیطان »[12]

ظاهر این عبارات این است که همان موجودی که از گل خلق شد ، روح در او دمیده شده و انسانی راست قامت شد و همان انسان راست قامت، آدم علیه السلام است که فرشتگان موظف شدند بر او سجده کنند . پس تا اینجا نتیجه این است که اولا نسل بشر کنونی همگی به آدم و حوا ختم می شود و ثانیا او مستقیما از خاک آفریده شده و طبیعتا همزمان او انسانهای دیگری وجود نداشته اند البته معنای خلقت مستقیم از خاک این نیست که مانند عصای حضرت موسی که یکدفعه تبدیل به اژدها می شد، اینجا هم خاکها دفعتا تبدیل به آدم شده بلکه مدت زمان مشخصی که خداوند اراده کرده بود بر او گذشته و به تدریج تحول یافته است همچنین اگر ادامه حدیث نبود می شد احتمال داد این مدت زمان مشخص فاصله بین انسان اولیه و حضرت آدم بوده ولی آنچه از عبارات حدیث بر می آید این است که مجموعه این تحولات روی یک نفر اتفاق افتاده است.

نتیجه اینکه قبل از حضرت آدم علیه السلام باید به دنبال موجوداتی همانند انسان باشیم نه اجداد بشر کنونی.




منبع:

http://rahezendegee.persianblog.ir/post/101
علی دهقان تفتی
ارسال شده: 23 آذر 1392   ساعت: 10:08:44 ب.ظ.
رتبه: عضو عادی
گروه ها: دانشجو, کاربر عادی

تاریخ عضویت: 3/12/1390
ارسال ها: 26
روایات متعددی درباره انسان هایی قبل از حضرت آدم (ع) داریم که به وجود انسان هایی قبل از حضرت آدم دلالت می کند.



امام صادق(ع) فرموده اند: شاید شما گمان می‏كنید كه خدای عزّ وجلّ غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلكه هزار هزار آدم آفریده كه شما از نسل آخرین آنها هستید.[1]



همچنین امام باقر(ع) فرموده اند: خدای عز وجل از روزی كه زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض كرده است) كه هیچ یك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند و خدای تعالی همه آنها را ازپوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و برای هر یك، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه ‏اش را از او منشعب ساخت...[2]



همچنین بعضی از مفسرین در ذیل آیه مربوط به اعتراض فرشته ها به خلقت انسان، احتمال علم فرشته ها، از سابقه موجودات قبلی ساکن در زمین سخن گفته اند:



«قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِكُ الدِّماءَ[بقره/30] گفتند: در آنجا مخلوقى پدید مى ‏آورى كه تباهى كنند و خونها بریزند؟»



در تفسیر نمونه می نویسد: «بعضى دیگر از مفسران معتقدند پیشگویى فرشتگان بخاطر آن بوده كه آدم نخستین مخلوق روى زمین نبود، بلكه پیش از او نیز مخلوقات دگرى بودند كه به نزاع و خونریزى پرداختند پرونده سوء پیشینه آنها سبب بدگمانى فرشتگان نسبت به نسل آدم شد!»[3]



بنابراین از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم (ع) انسان های دیگری بر روی کره زمین زندگی می کرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم. و نمی توانیم همه جزئیات را کشف کنیم. و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم. یکی از مصادیقی که در روایات راجع به آن صحبت شده است، نسناسان است. که قبل از خلقت حضرت آدم (ع) نسل آن ها نابود می شود.



حضرت علی (ع) می فرمایند: وقتى كه خداى متعال اراده كرد كه خلقتى را به دست قدرت خود ایجاد كند، و این امر بعد از گذشت هفت هزار سال از خلقت جنّ و نسناس در زمین بود، آنگاه خداوند از طبقات آسمانها پرده برداشت و به ملائكه فرمود: به زمین بنگرید و اهل آن از جنّ و انس را ببینید، پس وقتى كه نگاه كردند و اعمال معصیت آمیز آنها را دیدند، بر ایشان بسیار دشوار بود، آن وقت گفتند: پروردگارا تو عزیز و قادرى و اینها خلق ضعیف تو هستند كه با روزى تو زندگى مى‏كنند ولى تو را نافرمانى و معصیت مى‏ نمایند و تو از آنها انتقام نمى ‏گیرى، وقتى كه پروردگار سخن آنان را شنید فرمود: من مى‏خواهم در زمین جانشینى قرار دهم كه حجت من در زمین من باشد، ملائكه گفتند: تو منزّهى از اینكه در زمین موجودى را بیافرینى كه همان طور كه جنّیان در زمین فساد مى‏ كردند، در آن فساد و و خونریزى كنند، پس این خلیفه را از ما قرار بده چون ما تو را معصیت و نافرمانى نكرده و تو را به ستایشت تسبیح مى‏گوئیم و تقدیس مى‏ نمائیم، آنگاه خداى عزّ و جل فرمود: همانا من چیزى را مى‏ دانم كه شما نمى‏ دانید، اراده كرده ‏ام كه به دست قدرت خود خلقى را بیافرینم، و از ذریّه او پیامبران و بندگان صالح و امامان هدایت یافته ‏اى قرار دهم و آنها را جانشینان خود بر خلقم در زمین قرار دهم و زمین خود را از لوث نسناس پاكیزه سازم و جنّیان عصیانگر را منتقل كرده و آنها را در هوا و در اقطار زمین سكونت دهم و بین آنها و خلقم حجابى قرار دهم.[4]



نکته ای که باید به آن توجه داشت اینکه انسان های امروزی همه از نسل حضرت آدم (ع) هستند هیچ ربطی به نسل های قبلی انسان ها ندارد. و ظاهر آیات قرآنی به خوبی این مطلب را نشان می دهد. که در موارد مکرر انسان ها را با تعبیر "بنی آدم: خطاب قرار داده است:



«یا بَنِی آدَمَ [اعراف/27] ای فرزندان آدم!»

و اینکه حضرت آدم (ع) نیز به نسل های قبلی ربطی ندارد و مستقل از آنها خلق شده است، نیز مطلبی روشن است. از جمله دلایل آن اینکه در آیه ذیل به عدم وجود پدر برای حضرت آدم (ع) و خلق آن از خاک اشاره می کند:



«إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَیَكُونُ[آل عمران/59] مَثَل عیسى در نزد خدا، همچون آدم است كه او را از خاك آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد.»



[1]. كتاب توحید، ج 1، ص 277.
[2]. خصال، ج 2، ص 652، ح 54.
[3]. تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 174.
[4]. علل الشرائع، ج‏1، ص: 105.
کاربران بازدید کننده این بحث
Guest

پرش به تالار
شما نمی‌توانید بحث جدیدی را در تالار گفتگو ایجاد کنید.
شما نمی‌توانید به مطالب تالار پاسخ دهید.
شما نمی‌توانید مطالب ارسالی خود را حذف کنید.
شما نمی‌توانید مطالب ارسالی خود را در این تالار ویرایش کنید.
شما نمی‌توانید در این تالار بخش نظرخواهی بسازید
شما نمی‌توانید در نظرخواهی این تالار شرکت کنید


.Copyright © 2006 Masir IT Co. All rights reserved